Cảnh Giác Táo Bón Ở Người Cao Tuổi

Táo bón là tình trạng rất thường gặp ở người cao tuổi và thường bị xem nhẹ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, Dược sĩ Ngọc Minh nhận thấy rằng táo bón kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở những người có bệnh nền tim mạch, huyết áp hoặc thận.

Vì Sao Người Cao Tuổi Dễ Bị Táo Bón?

Về cơ chế, khi thức ăn được tiêu hóa và hấp thu tại ruột non, phần cặn bã sẽ di chuyển xuống ruột già để tạo thành phân. Nếu quá trình này diễn ra chậm, ruột già sẽ hấp thu nước nhiều hơn bình thường, khiến phân trở nên khô, cứng và khó đào thải ra ngoài.

Theo kinh nghiệm tư vấn thực tế, Dược sĩ Ngọc Minh nhận thấy táo bón ở người cao tuổi thường xuất phát từ các nguyên nhân sau:

1. Giảm vận động thể chất

Người cao tuổi thường vận động ít do đau khớp, thoái hóa cột sống, yếu cơ hoặc bệnh mạn tính. Khi vận động giảm, nhu động ruột cũng hoạt động kém hơn, làm tăng nguy cơ táo bón.

2. Uống không đủ nước

Nhiều người cao tuổi hạn chế uống nước vì sợ tiểu nhiều lần, đặc biệt là người có bệnh lý tiết niệu hoặc phì đại tiền liệt tuyến. Việc uống ít nước khiến phân bị khô và cứng, gây khó khăn khi đại tiện.

3. Chế độ ăn thiếu chất xơ

Chế độ ăn ít rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt là nguyên nhân rất phổ biến. Ngoài ra, việc ăn uống kém, ăn ít hoặc kiêng khem quá mức cũng làm giảm lượng phân được tạo thành, khiến phản xạ đại tiện suy yếu.

4. Tác dụng phụ của thuốc

Một số thuốc thường dùng ở người cao tuổi như thuốc chống trầm cảm, thuốc chứa nhôm, thuốc có tanin hoặc việc lạm dụng thuốc nhuận tràng lâu ngày có thể gây táo bón hoặc làm mất phản xạ đi cầu tự nhiên.

5. Bệnh trĩ và thói quen nhịn đi vệ sinh

Người bị trĩ thường nhịn đi đại tiện vì sợ đau và chảy máu. Điều này khiến phân tích tụ lâu trong ruột, làm táo bón nặng hơn và tạo thành vòng luẩn quẩn khó kiểm soát.

6. Cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn

Dược sĩ Ngọc Minh đặc biệt lưu ý: Táo bón kéo dài ở người cao tuổi có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư đại trực tràng hoặc hẹp lòng ruột. Trường hợp này cần được thăm khám sớm, không nên tự xử lý tại nhà.

Biến Chứng Nguy Hiểm Của Táo Bón Ở Người Cao Tuổi

Nếu không được can thiệp kịp thời, táo bón ở người cao tuổi có thể dẫn đến:

• Ứ phân nặng ở đại trực tràng, khiến người bệnh phải rặn nhiều, làm tim đập nhanh, mệt mỏi, thậm chí ngất hoặc nhồi máu cơ tim.

• Gắng sức khi đại tiện có thể gây tổn thương phổi, đặc biệt ở người cao tuổi có bệnh hô hấp.

• Phân ứ đọng chèn ép bàng quang gây bí tiểu, lâu dài dẫn đến thận ứ nước và suy thận.

• Sa trực tràng, trĩ nội, trĩ ngoại, đi ngoài ra máu.

• Tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.

• Là yếu tố nguy cơ ở người bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch và loạn nhịp tim.

Cách Phòng Ngừa Và Cải Thiện Táo Bón Ở Người Cao Tuổi

Theo tư vấn của Dược sĩ Ngọc Minh

Điều chỉnh thuốc khi cần thiết

Nếu nghi ngờ táo bón do thuốc, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc dược sĩ để được điều chỉnh phù hợp, không tự ý ngưng thuốc.

Bổ sung chất xơ và uống đủ nước

Nên tăng cường rau xanh, trái cây, củ quả và ngũ cốc nguyên hạt. Chất xơ giúp tăng khối lượng phân, giữ nước trong phân và kích thích nhu động ruột. Uống đủ nước mỗi ngày là yếu tố không thể thiếu.

Duy trì vận động nhẹ nhàng

Đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc các bài tập nhẹ giúp tăng tuần hoàn vùng bụng và hỗ trợ hoạt động của ruột.

Tập thói quen đi đại tiện đúng giờ

Nên đi vệ sinh vào một giờ cố định trong ngày, tốt nhất là buổi sáng. Khi ngồi bồn cầu, kê ghế nhỏ dưới chân để tạo góc thuận lợi cho việc đại tiện.

Giữ tinh thần thoải mái

Tâm lý căng thẳng, lo âu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa. Người cao tuổi nên giữ tinh thần lạc quan, ngủ đủ giấc và tránh stress kéo dài.

Sử dụng thuốc nhuận tràng đúng cách

Thuốc nhuận tràng chỉ nên dùng khi thật sự cần thiết và theo hướng dẫn của chuyên gia y tế. Việc lạm dụng có thể khiến táo bón trở nên trầm trọng hơn về lâu dài.

Kết Luận

Táo bón ở người cao tuổi không đơn thuần là vấn đề sinh hoạt mà có thể là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe nghiêm trọng. Việc theo dõi sớm, điều chỉnh lối sống và tham khảo ý kiến chuyên gia kịp thời sẽ giúp người cao tuổi cải thiện chất lượng cuộc sống và phòng tránh biến chứng nguy hiểm.