Rất nhiều phụ huynh tìm đến tôi khi con đã 14–15 tuổi và than phiền:
“Ngày nhỏ cháu cũng bình thường, sao giờ lại thấp hơn bạn?”

Thực tế, chiều cao của trẻ không tự nhiên mà quyết định trong một sớm một chiều. Đó là kết quả của cả một quá trình chăm sóc. Chỉ cần mắc sai lầm trong vài năm của giai đoạn vàng, trẻ có thể bỏ lỡ cơ hội tăng chiều cao tối đa.

Dưới đây là những sai lầm phổ biến nhất mà tôi thường gặp trong quá trình tư vấn.

1. Chỉ tập trung uống sữa mà bỏ qua chế độ ăn tổng thể

Nhiều cha mẹ tin rằng uống nhiều sữa là đủ để trẻ cao.

Thực tế, theo khuyến nghị của World Health Organization, tăng trưởng chiều cao phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng cân đối, không chỉ riêng canxi.

Thiếu những gì?

• Thiếu vitamin D3 → hấp thu canxi kém

• Thiếu vitamin K2 → canxi không vào xương

• Thiếu protein → xương không có “khung” phát triển

• Thiếu kẽm → giảm sản xuất hormone tăng trưởng

👉 Giải pháp:
Xây dựng thực đơn đa dạng gồm sữa, cá, tôm, trứng, thịt nạc, đậu hũ, rau xanh đậm và trái cây.

2. Cho trẻ thức khuya học bài hoặc dùng điện thoại

Hormone tăng trưởng (GH) tiết mạnh nhất từ 22h đến 2h sáng. Trẻ ngủ sau 23h sẽ giảm đáng kể lượng hormone này.

Tôi từng tư vấn nhiều trường hợp chỉ cần điều chỉnh giờ ngủ sớm hơn 1–2 tiếng, tốc độ tăng trưởng cải thiện rõ rệt sau vài tháng.

Khuyến nghị:

✔ Ngủ trước 22h
✔ Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ
✔ Đảm bảo ngủ đủ 9–11 giờ (trẻ 6–12 tuổi)

3. Ít vận động, ngồi nhiều

Trẻ hiện nay dành nhiều thời gian cho học tập và thiết bị điện tử. Thiếu vận động khiến xương không được kích thích phát triển.

Môn thể thao nên khuyến khích:

• Bơi lội

• Nhảy dây

• Bóng rổ

• Cầu lông

• Đu xà

Chỉ cần 45–60 phút vận động mỗi ngày cũng tạo khác biệt lớn trong dài hạn.

4. Bổ sung vi chất sai cách hoặc lạm dụng thực phẩm chức năng

Nhiều phụ huynh tự ý mua canxi liều cao mà không bổ sung kèm vitamin D3 hoặc K2.

Hệ quả có thể là:

• Táo bón

• Nóng trong

• Lắng đọng canxi sai vị trí

Chiều cao không tăng dù đã “uống rất nhiều”.

👉 Nguyên tắc chuyên môn:
Bổ sung phải cân đối và theo nhu cầu từng độ tuổi.

5. Không theo dõi biểu đồ tăng trưởng định kỳ

Nhiều gia đình chỉ ước lượng bằng cảm tính.

Dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý:

• Trẻ tăng < 5cm/năm sau 4 tuổi

• Thấp hơn đáng kể so với bạn cùng tuổi

• Dậy thì sớm (bé gái trước 8 tuổi, bé trai trước 9 tuổi)

Phát hiện càng sớm, cơ hội can thiệp càng cao.

6. Bỏ lỡ giai đoạn vàng phát triển

Ba mốc quan trọng cha mẹ cần nhớ:

0–3 tuổi

Tăng trưởng nhanh nhất đời người

5–12 tuổi

Giai đoạn tích lũy nền tảng xương

Dậy thì

Có thể tăng 8–12cm/năm nếu chăm sóc đúng

Sau 18 tuổi, sụn tăng trưởng gần như đóng lại và rất khó cải thiện.

Thông điệp từ Dược sĩ Đại Minh

Chiều cao của trẻ không chỉ phụ thuộc vào di truyền. Phần lớn kết quả đến từ cách cha mẹ chăm sóc trong từng giai đoạn.

Nếu muốn con đạt chiều cao tối ưu, hãy:

✔ Dinh dưỡng cân bằng
✔ Ngủ sớm và ngủ đủ
✔ Vận động đều đặn
✔ Bổ sung vi chất đúng cách
✔ Theo dõi tăng trưởng định kỳ

Tránh những sai lầm trên chính là cách tốt nhất để không bỏ lỡ cơ hội tăng chiều cao của trẻ.