Nhiều cha mẹ nhận thấy một hiện tượng khá quen thuộc:
“Ban ngày con gần như không ho, nhưng cứ vừa ngủ dậy là ho liên tục, nhất là buổi sáng.”
Không ít người cho rằng đây chỉ là ho sinh lý, ho do cổ họng khô sau khi ngủ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, ho sau khi ngủ dậy ở trẻ có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các vấn đề hô hấp mà cha mẹ không nên bỏ qua.
1. Trẻ bị ho sau khi ngủ dậy là do đâu?
Sau một đêm ngủ dài, cơ thể trẻ có những thay đổi:
-
Dịch nhầy ở mũi – họng ứ đọng và chảy xuống cổ họng
-
Trẻ nằm lâu ở tư thế ngang
-
Phản xạ nuốt và làm sạch đường thở giảm khi ngủ
👉 Điều này khiến trẻ dễ ho ngay khi vừa thức dậy, nhất là trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, cần nghĩ đến các nguyên nhân bệnh lý.
2. Những nguyên nhân thường gặp khiến trẻ ho sau khi ngủ dậy
🔹 1. Chảy dịch mũi sau (rất thường gặp)
-
Dịch mũi chảy xuống họng khi trẻ nằm ngủ
-
Sáng dậy trẻ ho để tống dịch ra ngoài
-
Thường kèm nghẹt mũi, khịt mũi
➡️ Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến trẻ ho sau khi ngủ dậy.
🔹 2. Viêm mũi – xoang, viêm họng kéo dài
-
Trẻ ho nhiều vào buổi sáng
-
Cảm giác vướng họng, khàn tiếng
-
Ho có thể kéo dài nhiều tuần
➡️ Nếu chỉ tập trung dùng thuốc ho mà không xử lý mũi – họng, tình trạng ho rất dễ tái phát.
🔹 3. Ho do trào ngược dạ dày – thực quản
-
Trẻ ho khi vừa thức dậy hoặc vừa nằm xuống
-
Ho khan, kéo dài
-
Có thể kèm nôn trớ, ợ chua, quấy khóc ban đêm
⚠️ Đây là nguyên nhân thường bị bỏ sót vì không phải bệnh hô hấp điển hình.
🔹 4. Hen phế quản (hen suyễn) thể ho
-
Ho nhiều về sáng sớm
-
Ho tái đi tái lại nhiều lần
-
Có thể kèm thở khò khè nhẹ
➡️ Một số trẻ chỉ biểu hiện bằng ho, không khó thở rõ nên cha mẹ dễ chủ quan.
🔹 5. Không khí phòng ngủ khô, lạnh hoặc ô nhiễm
-
Trẻ ngủ trong phòng điều hòa suốt đêm
-
Không khí khô làm kích ứng niêm mạc họng
-
Ho giảm khi thay đổi môi trường
3. Khi nào ho sau khi ngủ dậy là dấu hiệu nguy hiểm?
Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm nếu trẻ có các biểu hiện sau:
-
Ho sau khi ngủ dậy kéo dài trên 1–2 tuần
-
Ho ngày càng nặng, ho thành cơn
-
Ho kèm sốt, thở khò khè, thở nhanh
-
Trẻ mệt nhiều, ăn uống kém
-
Ho tái đi tái lại nhiều lần trong năm
👉 Đây có thể là dấu hiệu của bệnh hô hấp mạn tính hoặc bệnh lý tiềm ẩn.
4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ ho sau khi ngủ dậy?
✅ Chăm sóc và theo dõi đúng cách
-
Vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý trước khi ngủ
-
Kê cao đầu trẻ khi ngủ
-
Giữ ấm cổ, ngực cho trẻ
-
Duy trì độ ẩm không khí phù hợp
❌ Tránh những sai lầm thường gặp
-
Không tự ý dùng thuốc ho kéo dài
-
Không lạm dụng kháng sinh
-
Không bỏ qua triệu chứng chỉ vì trẻ “ban ngày vẫn khỏe”
⚠️ Dưới góc nhìn chuyên môn, điều trị triệu chứng mà bỏ qua nguyên nhân là lý do khiến trẻ ho dai dẳng.
5. Lời khuyên dành cho cha mẹ
Ho sau khi ngủ dậy ở trẻ em không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng sẽ không còn là bình thường nếu kéo dài hoặc tái diễn liên tục.
Điều quan trọng nhất là:
-
Quan sát kỹ thời điểm và tính chất cơn ho
-
Chăm sóc đường hô hấp toàn diện
-
Đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường
👉 Ho là phản xạ bảo vệ cơ thể, nhưng ho kéo dài luôn cần được tìm nguyên nhân cụ thể.
Để lại một bình luận