Bệnh vàng da sơ sinh là tình trạng rất thường gặp ở trẻ mới chào đời. Tuy nhiên, khi thấy con bị vàng da, nhiều cha mẹ lo lắng và có rất nhiều câu hỏi như: vàng da có nguy hiểm không, bao lâu thì hết, có cần chiếu đèn không, tắm nắng có khỏi không?

Trong bài viết này, Dược sĩ Đại Minh sẽ giải đáp những thắc mắc về bệnh vàng da sơ sinh thường gặp nhất để cha mẹ yên tâm chăm sóc bé đúng cách.

BỆNH VÀNG DA SƠ SINH LÀ GÌ?

Vàng da sơ sinh là hiện tượng da, mắt hoặc niêm mạc của trẻ chuyển sang màu vàng do bilirubin trong máu tăng cao.

Bilirubin là chất màu vàng sinh ra khi hồng cầu bị phá hủy. Do gan của trẻ sơ sinh còn non yếu nên chưa đào thải tốt bilirubin, khiến chất này tích tụ trong cơ thể.

NHỮNG THẮC MẮC VỀ BỆNH VÀNG DA SƠ SINH THƯỜNG GẶP

1. TRẺ SƠ SINH BỊ VÀNG DA CÓ BÌNH THƯỜNG KHÔNG?

Có. Rất nhiều trẻ sơ sinh bị vàng da nhẹ trong những ngày đầu đời. Đây gọi là vàng da sinh lý.

Tình trạng này thường:

• Xuất hiện sau 24 giờ đầu sau sinh
• Vàng nhẹ ở mặt và ngực
• Bé bú tốt, ngủ tốt
• Tự hết sau 1 – 2 tuần

2. VÀNG DA SƠ SINH CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Nếu là vàng da nhẹ sinh lý thì thường không nguy hiểm.

Tuy nhiên nếu bilirubin tăng quá cao có thể gây:

• Tổn thương não
• Co giật
• Điếc
• Chậm phát triển trí tuệ
• Bại não

Vì vậy không nên chủ quan.

3. VÀNG DA SƠ SINH BAO LÂU THÌ HẾT?

Tùy từng trường hợp:

Trẻ đủ tháng:

• Thường hết sau 7 – 14 ngày

Trẻ sinh non:

• Có thể kéo dài hơn 2 tuần

Nếu vàng da kéo dài, cần đưa bé đi khám.

4. KHI NÀO CẦN ĐƯA BÉ ĐI BỆNH VIỆN?

Hãy đưa bé đi khám ngay nếu có:

• Vàng da trong 24 giờ đầu
• Vàng lan nhanh toàn thân
• Vàng mắt rõ
• Bú yếu, bỏ bú
• Ngủ li bì
• Quấy khóc bất thường
• Co giật
• Sốt
• Phân bạc màu

5. CHIẾU ĐÈN CÓ HẠI KHÔNG?

Chiếu đèn là phương pháp điều trị vàng da sơ sinh an toàn và phổ biến.

Ánh sáng đặc biệt giúp bilirubin chuyển thành dạng dễ đào thải ra ngoài.

Khi thực hiện đúng kỹ thuật tại bệnh viện, chiếu đèn khá an toàn.

6. TẮM NẮNG CÓ CHỮA ĐƯỢC VÀNG DA KHÔNG?

Tắm nắng nhẹ có thể hỗ trợ phần nào nhưng không thay thế điều trị y khoa.

Không nên chỉ tắm nắng nếu bé vàng da nhiều vì có thể bỏ lỡ thời gian điều trị tốt nhất.

7. BÉ BÚ MẸ CÓ DỄ BỊ VÀNG DA KHÔNG?

Một số trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể bị vàng da kéo dài nhẹ.

Tuy nhiên đa số không nguy hiểm nếu:

• Bé bú tốt
• Tăng cân tốt
• Hoạt động bình thường

8. MẸ ĂN GÌ ĐỂ CON HẾT VÀNG DA?

Hiện chưa có thực phẩm đặc biệt nào giúp bé hết vàng da nhanh.

Quan trọng nhất là:

• Mẹ ăn uống đủ chất
• Uống đủ nước
• Cho bé bú thường xuyên

9. VÀNG DA CÓ TÁI LẠI SAU ĐIỀU TRỊ KHÔNG?

Một số bé có thể vàng nhẹ trở lại sau chiếu đèn. Vì vậy cần tái khám đúng lịch để bác sĩ kiểm tra bilirubin nếu cần.

10. CÓ THỂ TỰ NHẬN BIẾT VÀNG DA TẠI NHÀ KHÔNG?

Cha mẹ có thể quan sát:

• Da mặt
• Ngực
• Bụng
• Lòng trắng mắt

Nên kiểm tra dưới ánh sáng tự nhiên. Tuy nhiên cách chính xác nhất vẫn là đo bilirubin tại cơ sở y tế.

CÁCH CHĂM SÓC TRẺ BỊ VÀNG DA TẠI NHÀ

Nếu bác sĩ xác định vàng da nhẹ, cha mẹ nên:

• Cho bé bú 8 – 12 cữ/ngày
• Theo dõi màu da mỗi ngày
• Theo dõi số lần đi tiểu, đi ngoài
• Giữ ấm cơ thể
• Tái khám đúng hẹn

NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP

Cha mẹ cần tránh:

• Tự ý dùng thuốc dân gian
• Cho bé uống nước lá
• Chỉ tắm nắng mà không đi khám
• Chờ vàng da tự hết dù bé bú yếu
• Bỏ lịch tái khám

KHI NÀO CẦN LO NGẠI VÀNG DA KÉO DÀI?

Nếu sau 2 tuần bé vẫn vàng da, cần kiểm tra để loại trừ:

• Thiếu men G6PD
• Bệnh gan mật
• Nhiễm trùng
• Vàng da do sữa mẹ kéo dài
• Tắc mật bẩm sinh

KẾT LUẬN

Những thắc mắc về bệnh vàng da sơ sinh là điều rất phổ biến ở các bậc cha mẹ. Phần lớn vàng da sơ sinh là lành tính, nhưng một số trường hợp cần điều trị sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.

Cha mẹ nên theo dõi kỹ trong tuần đầu sau sinh và đưa bé đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường.