PHÂN CỦA CON ĐANG “NÓI” GÌ? 4 THÔNG ĐIỆP TỪ TÃ BẨN MỌI PHỤ HUYNH CẦN BIẾT

Giới thiệu: “Tờ Giấy Báo Cáo” Sức Khỏe Hàng Ngày Trong Tã

Đã bao giờ bạn hết hồn khi mở tã của con ra và thấy phân trông rất lạ? Một buổi sáng tưởng như bình thường, bạn thay tã và phát hiện phân của bé lợn cợn như còn thức ăn, nhớt nhầy, nổi bọt lăn tăn, hoặc chuyển sang màu xanh lè khác hẳn mọi ngày. Tim mẹ lập tức thắt lại, lo lắng không biết hệ tiêu hóa của con có đang gặp vấn đề nghiêm trọng gì không.

Những băn khoăn này hoàn toàn tự nhiên. Nhưng thay vì hoang mang, hãy nhìn nhận nó theo một cách khác: phân của trẻ chính là “tờ giấy báo cáo tình trạng đường ruột” và sức khỏe tiêu hóa của bé. Bài viết này sẽ giúp ba mẹ giải mã những thông điệp quan trọng và đôi khi gây ngạc nhiên nhất từ chiếc tã bẩn, giúp phân biệt đâu là những thay đổi sinh lý bình thường và đâu là dấu hiệu cảnh báo thực sự cần chú ý, dựa trên những lời khuyên từ Dược sĩ Ngọc Minh.

“Hãy coi mỗi lần thay tã là một cơ hội nhỏ để ba mẹ trò chuyện với cơ thể con thay vì chỉ là nỗi hoang mang.”

1. Phân Xanh Không Đáng Sợ Như Vẻ Ngoài Của Nó

Phân màu xanh lá là nỗi ám ảnh của rất nhiều bà mẹ, nhưng thực tế không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Nhiều khi, màu sắc này chỉ đơn giản phản ánh những yếu tố sinh lý hoàn toàn bình thường.

Các nguyên nhân sinh lý (vô hại) thường gặp bao gồm:

• Chế độ ăn của mẹ: Mẹ ăn nhiều rau xanh hoặc thực phẩm có màu xanh đậm

• Bé ăn dặm: Bé đang ăn các loại rau củ có màu xanh

• Bổ sung sắt: Bé hoặc mẹ đang uống sắt, hoặc bé dùng sữa công thức có bổ sung sắt, có thể làm phân có màu xanh rêu sậm

• Mất cân bằng sữa đầu – sữa cuối: Bé bú quá nhiều sữa đầu (giàu đường lactose) và ít sữa cuối (giàu chất béo) có thể khiến phân có màu xanh nhạt, kèm theo bọt và mùi hơi chua

Điểm mấu chốt ở đây là bối cảnh. Nếu phân của bé có màu xanh nhưng con vẫn vui vẻ, tăng cân đều và chơi ngoan, thì thường không có gì đáng lo ngại.

Khi nào cần lo lắng?
Phân xanh trở thành tín hiệu cảnh báo khi có dạng xanh sẫm, nhiều nước, lẫn nhầy và có mùi tanh nặng, hoặc phân xanh dạng bã đậu nhầy dính. Đặc biệt, nếu bé có kèm các triệu chứng khác như sốt, đau bụng, quấy khóc nhiều hoặc bỏ bú, ba mẹ cần đưa con đi khám.

2. Phân Có Bọt Có Thể Chỉ Là Dấu Hiệu Bé Bú Chưa Đúng Cách

Phân có bọt trông giống như có nhiều bọt xà phòng trên bề mặt, thường hơi lỏng và có mùi chua. Điều đáng ngạc nhiên là nguyên nhân phổ biến nhất ở trẻ bú mẹ lại không phải bệnh lý mà là một vấn đề về kỹ thuật cho bú.

Nguyên nhân này xuất phát từ sự mất cân bằng giữa sữa đầu và sữa cuối:

• Sữa đầu: Chứa nhiều đường lactose

• Sữa cuối: Giàu chất béo, cung cấp phần lớn năng lượng

Nếu mẹ đổi bên vú quá sớm, bé sẽ bú chủ yếu là sữa đầu. Lượng đường lactose nạp vào quá nhiều mà cơ thể không tiêu hóa hết sẽ bị lên men trong ruột, sinh ra khí gas và tạo bọt trong phân.

Hiểu được điều này mang lại sức mạnh to lớn cho các bà mẹ đang cho con bú. Một triệu chứng có thể khiến bạn hoảng hốt lại thường không cần thuốc, mà chỉ cần mẹ điều chỉnh cách cho bú, đảm bảo con bú cạn một bên ngực.

Các nguyên nhân khác ít gặp hơn bao gồm bất dung nạp lactose ở trẻ bú sữa công thức hoặc rối loạn hệ vi sinh đường ruột nhẹ.

3. Chút Nhầy Là Bình Thường, Nhưng Đôi Khi Lại Là Tín Hiệu Cấp Cứu

Một lượng nhỏ nhầy trong phân là hoàn toàn bình thường vì ruột luôn tiết dịch nhầy để bôi trơn.

Tuy nhiên, nhầy trở nên đáng lo khi:

• Xuất hiện nhiều, kéo thành sợi hoặc thành mảng lớn, lặp lại liên tục

• Nhầy kèm sốt, nôn ói, tiêu chảy hoặc quấy khóc dữ dội

• Nhầy lẫn máu – có thể liên quan đến dị ứng thực phẩm như dị ứng đạm sữa bò

🚨 Tín hiệu cấp cứu nguy hiểm nhất:
Phân nhầy máu như thạch đỏ có thể là dấu hiệu của lồng ruột – một cấp cứu ngoại khoa. Ba mẹ cần đưa bé đến bệnh viện ngay lập tức.

4. Phân Đen: Khi Nào Vô Hại, Khi Nào Là “Cờ Đỏ” Báo Động?

Phân đen là dấu hiệu cần đặc biệt chú ý, nhưng không phải lúc nào cũng nguy hiểm.

Hai trường hợp vô hại:

1. Phân xu ở trẻ sơ sinh vài ngày đầu sau sinh

2. Trẻ đang bổ sung sắt hoặc dùng sữa công thức giàu sắt

🚩 “Cờ đỏ” nguy hiểm:

Nếu bé không trong hai trường hợp trên nhưng đi ngoài phân đen sệt như nhựa đường, mùi tanh nặng, đây có thể là dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa trên. Cần đi cấp cứu ngay.

Kết luận: Lắng Nghe, Đừng Hoảng Sợ

Quan sát phân của con là một phần quan trọng trong hành trình làm cha mẹ, nhưng điều quan trọng là bình tĩnh nhìn toàn cảnh: con có ăn ngủ tốt, vui vẻ, tăng cân đều không?

Lần tới khi thay tã, thay vì hoang mang, hãy tự hỏi:
👉 “Cơ thể con đang nói với mình điều gì hôm nay?”

Hiểu được “ngôn ngữ của chiếc tã” sẽ giúp ba mẹ tự tin hơn và kết nối với con sâu sắc hơn mỗi ngày.