Hầu hết các bậc cha mẹ đều quen thuộc với hình ảnh đưa con ra ngoài tắm nắng vào buổi sáng sớm tinh mơ, với mong muốn con mình hấp thụ được “vitamin mặt trời” quý giá.
Nhưng đã bao giờ ba mẹ thắc mắc: vì sao mình rất chăm chỉ tắm nắng cho con mà bé vẫn có nguy cơ thiếu vitamin D?
Sự thật có thể khiến nhiều người bất ngờ: thói quen tắm nắng tưởng chừng đúng đắn này có thể hoàn toàn không hiệu quả.
Trong bài viết này, Dược sĩ Ngọc Minh sẽ chia sẻ những sự thật khoa học và các thông tin quan trọng xoay quanh việc tắm nắng, giúp ba mẹ hiểu đúng – làm đúng – và tận dụng tối đa nguồn “vitamin miễn phí” từ thiên nhiên.
1. Lầm Tưởng 1: Tắm Nắng Càng Sớm Càng Tốt
Sự thật: Nắng sớm và chiều muộn gần như không có tia UVB để tạo Vitamin D.
Ánh nắng mặt trời chứa nhiều loại tia cực tím, trong đó chủ yếu là UVA và UVB. Điều quan trọng là chỉ có tia UVB mới kích hoạt quá trình tổng hợp Vitamin D trên da.
Vào sáng sớm hoặc chiều muộn, khi mặt trời ở vị trí thấp, khí quyển Trái Đất sẽ hấp thụ gần như toàn bộ tia UVB. Ánh nắng lúc này chủ yếu chỉ còn tia UVA, nên tắm nắng vào thời điểm này hầu như không giúp tạo Vitamin D.
Một mẹo rất đơn giản mà các chuyên gia thường chia sẻ là “quy tắc cái bóng”:
👉 Nếu bóng của bạn dài hơn chiều cao của bạn, nghĩa là gần như không có tia UVB.
Về mặt khoa học, tia UVB thường bắt đầu xuất hiện khi mặt trời ở góc khoảng 45 độ, tương đương khoảng 9 giờ sáng trở đi.
2. Lầm Tưởng 2: Nắng Gắt Giữa Trưa Là “Kẻ Thù” Tuyệt Đối
Sự thật: Khung giờ vàng để hấp thụ Vitamin D chính là từ 9 giờ sáng đến 3 giờ chiều.
Trái với suy nghĩ phổ biến, gần giữa trưa lại là thời điểm tia UVB mạnh và dồi dào nhất. Đây chính là “cửa sổ vàng” để cơ thể tổng hợp Vitamin D hiệu quả, đặc biệt trong khoảng 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là phải phơi nắng hàng giờ. Ngược lại, chúng ta nên tận dụng khung giờ này một cách có kiểm soát.
Ba mẹ có thể chọn các khoảng như:
-
9:30 – 10:30 sáng
-
1:00 – 2:00 chiều
Khi đó, tia UVB đã đủ mạnh nhưng thời tiết chưa quá oi bức. Cách tiếp cận này được nhiều tổ chức y tế khuyến nghị và thậm chí được áp dụng tại các trường học ở một số quốc gia như Ấn Độ để phòng ngừa thiếu Vitamin D.
3. Lầm Tưởng 3: Cứ Có Nắng Là Có Vitamin D
Sự thật: Tia UVA có thể phá hủy Vitamin D mà cơ thể vừa tổng hợp.
Đây là một trong những thông tin khiến nhiều phụ huynh ngạc nhiên nhất.
Tia UVA:
-
Có mặt suốt cả ngày
-
Xuyên qua mây và cửa kính
-
Là nguyên nhân chính gây lão hóa da
Điều đáng nói là UVA không giúp tạo Vitamin D, thậm chí còn có thể phá hủy lượng Vitamin D vừa được tạo ra nhờ tia UVB.
Điều này có nghĩa là: phơi nắng sai thời điểm không những không có lợi, mà còn làm giảm lượng Vitamin D sẵn có trong cơ thể.
Thật bất ngờ, phải không ba mẹ?
4. Lầm Tưởng 4: Phải Phơi Nắng Thật Lâu Mới Đủ
Sự thật: Chỉ cần 5–15 phút mỗi lần, vài lần mỗi tuần là đủ.
Phơi nắng quá lâu không mang lại thêm lợi ích, ngược lại còn làm tăng nguy cơ tổn thương da.
Khuyến nghị chung:
-
Mùa hè: 5–10 phút
-
Mùa đông: 10–15 phút (do cường độ nắng yếu hơn)
Thời gian còn phụ thuộc vào màu da. Da sậm màu cần thời gian lâu hơn da sáng màu vì melanin hoạt động như một lớp “kem chống nắng tự nhiên”, cản trở tia UVB.
Vitamin D là vitamin tan trong dầu, có thể được dự trữ trong gan và mô mỡ, vì vậy không cần tắm nắng mỗi ngày. Chỉ cần 3–4 lần mỗi tuần là đủ.
Để hiệu quả hơn, nên cho ánh nắng tiếp xúc với các vùng da rộng như lưng, bụng, tay và chân, đồng thời đội mũ rộng vành để bảo vệ da mặt.
5. Lầm Tưởng 5: Mọi Trẻ Đều Cần Tắm Nắng Ngay Từ Khi Mới Sinh
Sự thật: Trẻ dưới 12 tháng tuổi không nên tắm nắng trực tiếp.
Da trẻ sơ sinh rất mỏng, lớp bảo vệ chưa hoàn thiện, dễ bị tổn thương bởi tia cực tím. Phơi nắng trực tiếp có thể gây tổn thương tích lũy, làm tăng nguy cơ ung thư da trong tương lai.
Vì vậy, các hiệp hội da liễu và ung thư da quốc tế đều khuyến cáo:
❌ Không cho trẻ dưới 1 tuổi tắm nắng trực tiếp
✅ Trẻ cần được bổ sung Vitamin D đường uống 400 IU/ngày, theo chỉ định của bác sĩ
Sau 1 tuổi, khi da trẻ đã khỏe hơn, ba mẹ có thể bắt đầu cho bé tắm nắng một cách nhẹ nhàng và đúng thời điểm.
Biến Ánh Nắng Thành Người Bạn
Mục tiêu không phải là sợ hãi ánh nắng mặt trời, mà là hiểu đúng và sử dụng ánh nắng một cách thông minh.
Chỉ cần vài phút tắm nắng đúng thời điểm – đúng cách, bạn đã có một phương pháp tự nhiên, miễn phí và vô cùng hiệu quả để tăng cường sức khỏe cho cả gia đình.
Dược sĩ Ngọc Minh tin rằng:
“Ánh nắng là người bạn quý giá – chỉ cần chúng ta biết chơi đúng cách.”
Để lại một bình luận