Bệnh tay chân miệng là một trong những bệnh truyền nhiễm thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt vào những thời điểm giao mùa. Với triệu chứng đa dạng, khả năng lây lan nhanh và nguy cơ biến chứng nặng, tay chân miệng luôn là nỗi lo của nhiều bậc cha mẹ.
Từ góc nhìn chuyên môn của Dược sĩ Ngọc Minh, việc hiểu đúng về khả năng lây nhiễm, con đường lây truyền cũng như cách nhận biết và phòng ngừa bệnh tay chân miệng là yếu tố quan trọng giúp cha mẹ chủ động bảo vệ sức khỏe cho con.
1. Bệnh tay chân miệng có lây không?
Câu trả lời là: CÓ.
Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, có khả năng lây lan nhanh và bùng phát thành dịch.
Hai nhóm virus gây bệnh phổ biến nhất là Coxsackievirus và Enterovirus.
Mỗi năm, tùy theo chủng virus lưu hành mà mức độ lây lan và nguy cơ biến chứng của bệnh có thể khác nhau. Trên thực tế, những năm dịch tay chân miệng do Enterovirus chiếm ưu thế thường ghi nhận nhiều ca biến chứng nặng hơn.
Đối tượng dễ mắc bệnh tay chân miệng
-
Trẻ dưới 3 tuổi là nhóm có nguy cơ cao nhất
-
Ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu bò, trườn, đi lại, tập ăn dặm và thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh
-
Khi đi nhà trẻ, mẫu giáo, trẻ sinh hoạt tập thể, dùng chung đồ chơi, đồ dùng → nguy cơ lây nhiễm tăng cao
Ngược lại:
-
Trẻ dưới 6 tháng tuổi còn bú mẹ thường nhận được kháng thể từ mẹ
-
Trẻ trên 5 tuổi có hệ miễn dịch tương đối hoàn thiện
→ nguy cơ mắc bệnh giảm dần
Thời điểm bệnh tay chân miệng dễ bùng phát
Bệnh có thể xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường tăng cao rõ rệt vào:
-
Từ tháng 2 đến tháng 4
-
Từ tháng 9 đến tháng 12
Đây là những giai đoạn ghi nhận nhiều ổ dịch và nhiều trường hợp có biến chứng nặng.
2. Bệnh tay chân miệng lây qua đường nào?
Theo dược sĩ Ngọc Minh, tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua hai con đường:
🔹 Đường hô hấp
Virus tồn tại trong:
-
Nước bọt
-
Dịch mũi, dịch hắt hơi
-
Dịch tiết đường hô hấp
Trẻ hắt hơi, chảy mũi, ho, nói chuyện gần hoặc ngậm mút đồ chơi chung đều có thể phát tán virus ra môi trường.
🔹 Đường tiêu hóa
Virus còn tồn tại trong:
-
Phân
-
Dịch từ các bóng nước vỡ trên da, niêm mạc
Khi trẻ hoặc người chăm sóc không rửa tay sạch sau khi vệ sinh, thay tã, tiếp xúc với phân hay dịch tiết, virus rất dễ lây sang người khác.
Khả năng tồn tại của virus trong môi trường
Một điểm nguy hiểm của virus tay chân miệng là có thể tồn tại khá lâu ở nhiệt độ phòng, bám trên:
-
Đồ chơi
-
Sàn nhà
-
Ly chén
-
Khăn, quần áo
-
Tay nắm cửa, bàn ghế
Chỉ cần một trẻ khỏe mạnh tiếp xúc với những bề mặt này là đã có nguy cơ nhiễm bệnh.
👉 Lưu ý:
Không chỉ trẻ em, người lớn vẫn có thể mắc tay chân miệng, thường do lây từ trẻ khi chăm sóc, vệ sinh hoặc tiếp xúc gần.
3. Biểu hiện và cách điều trị bệnh tay chân miệng
Biểu hiện thường gặp
Đúng như tên gọi, bệnh tay chân miệng thường biểu hiện ở:
-
Lòng bàn tay
-
Lòng bàn chân
-
Trong miệng: lưỡi, má, vòng họng
Ban đầu, trẻ xuất hiện các bóng nước nhỏ, sau đó có thể vỡ ra:
-
Dịch trong: thường lành tính
-
Dịch đục: có thể kèm nhiễm trùng
Các tổn thương này gây đau rát, khiến trẻ:
-
Quấy khóc
-
Bú kém, ăn uống kém
-
Bứt rứt, khó chịu
Trẻ cũng có thể kèm theo:
-
Sốt
-
Ho, sổ mũi, hắt hơi
-
Nôn ói, tiêu lỏng
Ở giai đoạn nhẹ, trẻ thường được bác sĩ hướng dẫn:
-
Điều trị tại nhà
-
Uống thuốc hạ sốt
-
Bổ sung nước, sữa
-
Chăm sóc các bóng nước
-
Theo dõi sát các dấu hiệu chuyển nặng
Dấu hiệu bệnh diễn tiến nặng – cần nhập viện ngay
Cha mẹ cần đưa trẻ đi bệnh viện ngay lập tức nếu thấy:
-
Sốt cao liên tục, khó hạ
-
Trẻ lừ đừ, li bì
-
Đi đứng loạng choạng
-
Bỏ bú, ngủ nhiều bất thường
-
Giật mình, giật tay chân khi ngủ
Đây là các dấu hiệu nghi ngờ tổn thương thần kinh trung ương.
Nếu trẻ có biểu hiện sốc, tụt huyết áp, da nổi bông, tri giác lơ mơ → giai đoạn nguy kịch, nguy cơ tử vong cao nếu không xử trí kịp thời.
4. Cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng hiệu quả
Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc-xin phòng tay chân miệng.
Vì vậy, theo dược sĩ Ngọc Minh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất.
Các biện pháp phòng ngừa cần thực hiện
-
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch:
-
Trước khi ăn
-
Sau khi đi vệ sinh
-
Sau khi thay tã, vệ sinh cho trẻ
-
-
Tắm gội, thay quần áo cho trẻ mỗi ngày
-
Ăn chín, uống nước đun sôi để nguội
-
Không cho trẻ cho tay vào miệng, ngậm mút đồ chơi
-
Đồ dùng, đồ chơi, quần áo của trẻ:
-
Ngâm rửa dung dịch khử khuẩn
-
Phơi khô dưới ánh nắng
-
-
Lau chùi, khử khuẩn định kỳ:
-
Sàn nhà
-
Bàn ghế
-
Tay nắm cửa
-
Nhà vệ sinh, cống thoát nước
-
-
Theo dõi sức khỏe trẻ mỗi ngày
Khi phát hiện trẻ nghi ngờ mắc bệnh → cách ly và đưa đi khám sớm
Lời kết từ Dược sĩ Ngọc Minh
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, có nguy cơ bùng phát thành dịch nếu không được nhận biết và kiểm soát kịp thời. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng việc giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ.
Chủ động phòng bệnh không chỉ giúp bảo vệ con, mà còn bảo vệ cả gia đình và cộng đồng.
Để lại một bình luận