Biếng ăn, kén ăn là tình trạng rất thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở giai đoạn trẻ chập chững biết đi và lứa tuổi mẫu giáo, với tỷ lệ lên đến 25–35%. Không ít cha mẹ lo lắng khi thấy con ăn ít, kén chọn thực phẩm, chậm tăng cân, nhưng lại không biết đâu là nguyên nhân thực sự và nên can thiệp thế nào cho đúng.
Vậy trẻ kén ăn là gì? Bé kén ăn phải làm sao để cải thiện an toàn và bền vững?
Dược sĩ Đại Minh sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ trong bài viết dưới đây.
1. Trẻ kén ăn là gì?
Trẻ kén ăn, biếng ăn là tình trạng trẻ:
-
Ăn không đủ khẩu phần theo nhu cầu lứa tuổi
-
Từ chối hoặc chỉ ăn rất ít một số nhóm thực phẩm
-
Dẫn đến chậm tăng cân, chậm tăng trưởng nếu kéo dài
Dấu hiệu nhận biết sớm trẻ kén ăn
Cha mẹ có thể nhận thấy:
-
Trẻ không ăn hết khẩu phần, bữa ăn kéo dài trên 30–60 phút
-
Trẻ bú sữa ít hoặc ăn ít hơn bình thường
-
Ngậm thức ăn trong miệng rất lâu, không chịu nuốt
-
Từ chối một số loại thực phẩm nhất định, né tránh bữa ăn
-
Nhìn thấy thức ăn là buồn nôn, sợ ăn
📌 Nhận biết sớm rất quan trọng để tránh tình trạng thiếu chất kéo dài.
2. Bé kén ăn phải làm sao?
Theo kinh nghiệm tư vấn của tôi, sự thèm ăn của trẻ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố:
-
Mức độ vận động thể lực
-
Giấc ngủ, sự mệt mỏi
-
Tâm lý, cảm xúc
-
Thói quen sinh hoạt và cách cho ăn của gia đình
Một số trẻ kén ăn đơn thuần do tính cách, và nếu trẻ vẫn tăng trưởng bình thường, chế độ ăn cân đối thì cha mẹ không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, khi trẻ kén ăn kéo dài, chậm tăng cân, cha mẹ nên áp dụng các giải pháp sau.
2.1. Khuyến khích trẻ tự ăn
Trẻ nhỏ rất hứng thú với việc tự khám phá và trải nghiệm. Việc được tự ăn giúp trẻ:
-
Tăng hứng thú với bữa ăn
-
Chủ động hơn trong việc tiếp nhận thực phẩm
-
Phát triển kỹ năng vận động và sự tự tin
👉 Với trẻ từ 9–12 tháng tuổi trở lên, cha mẹ có thể:
-
Cho trẻ bốc thức ăn mềm, miếng nhỏ bằng tay
-
Tập dần cho trẻ sử dụng muỗng
-
Luôn động viên, khen ngợi nỗ lực của trẻ
-
Giám sát kỹ để phòng nguy cơ hóc nghẹn
📌 Ép ăn thường khiến trẻ sợ ăn và kén ăn nặng hơn.
2.2. Hạn chế và kiểm soát ăn vặt
Ăn vặt quá nhiều là nguyên nhân rất hay gặp gây kén ăn:
-
Trẻ ăn vặt liên tục → không còn đói bữa chính
-
Uống quá nhiều sữa bột → no giả, giảm thèm ăn
Khuyến cáo:
-
Chỉ nên cho trẻ ăn vặt 1–2 lần/ngày
-
Không ép trẻ uống quá nhiều sữa
⚠️ Trẻ uống trên 470–710ml sữa/ngày có thể:
-
Không muốn ăn thức ăn khác → nguy cơ thiếu vi chất
-
Hoặc thừa năng lượng → nguy cơ thừa cân nếu vẫn ăn tốt
2.3. Tạo bữa ăn vui vẻ, không áp lực
Bữa ăn không nên là một “cuộc chiến”. Cha mẹ cần:
-
Không ép trẻ ăn hết khẩu phần
-
Cho trẻ quyền lựa chọn trong phạm vi thực phẩm lành mạnh
-
Giữ không khí bữa ăn thoải mái, vui vẻ
💡 Mẹo nhỏ:
-
Chia khẩu phần nhỏ
-
Nếu trẻ muốn ăn thêm, hãy để trẻ chủ động xin
-
Tránh la mắng, dọa nạt trong bữa ăn
📌 Việc bị ép ăn lâu dài là một nguyên nhân khiến trẻ mất hứng thú với ăn uống.
3. Chăm sóc trẻ kén ăn cần lưu ý gì?
3.1. Không tự ý tẩy giun cho trẻ
Nhiều người cho rằng nhiễm giun sán là nguyên nhân chính gây kén ăn, tuy nhiên:
-
Không phải trẻ kén ăn nào cũng nhiễm giun
-
Không nên tự ý dùng thuốc tẩy giun khi chưa có chỉ định
👉 Bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên:
-
Triệu chứng đau bụng, tiêu chảy, ngứa hậu môn
-
Tình trạng suy dinh dưỡng
-
Kết quả xét nghiệm (nếu cần)
3.2. Phòng ngừa giun sán đúng cách
Cha mẹ nên:
-
Giữ vệ sinh tay chân cho trẻ
-
Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn
-
Không cho trẻ ăn thực phẩm sống, chưa chín
-
Rửa sạch rau củ, trái cây
-
Mang giày dép khi ra ngoài
3.3. Có nên bổ sung lysine và vitamin tổng hợp?
-
Lysine là acid amin thiết yếu, nhưng chưa có đủ bằng chứng khẳng định lysine là chất kích thích ăn uống cho mọi trẻ.
-
Hiệu quả bổ sung lysine khác nhau ở từng trẻ, không nên lạm dụng.
👉 Vitamin tổng hợp:
-
Không cần thiết nếu trẻ khỏe mạnh và ăn uống đa dạng
-
Chỉ nên dùng khi trẻ kén ăn nặng, ăn uống rất hạn chế, hoặc có bệnh lý đặc biệt
📌 Phần lớn vitamin và khoáng chất nên được cung cấp từ:
-
Sữa và chế phẩm sữa
-
Rau xanh, trái cây
-
Thịt, cá, trứng
-
Ngũ cốc nguyên hạt
4. Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ kén ăn đúng cách
Khi trẻ ăn không đúng cách, trẻ dễ thiếu:
-
Kẽm → chán ăn
-
Vitamin nhóm B → kém chuyển hóa
-
Vi khoáng chất → kém hấp thu, chậm lớn
Trong trường hợp cần thiết, cha mẹ có thể:
-
Bổ sung sản phẩm hỗ trợ chứa kẽm, vitamin nhóm B, vi khoáng
-
Ưu tiên sản phẩm nguồn gốc tự nhiên, dễ hấp thu
-
Không dùng nhiều loại cùng lúc
-
Không thay đổi sản phẩm liên tục
⚠️ Nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.
Lời khuyên từ Dược sĩ Đại Minh
Cải thiện tình trạng kén ăn là một quá trình cần sự bình tĩnh và kiên trì của cha mẹ.
Điều quan trọng nhất là tìm đúng nguyên nhân, điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt trước khi nghĩ đến việc bổ sung sản phẩm hỗ trợ.
Một chế độ dinh dưỡng đủ về lượng – cân đối về chất sẽ giúp trẻ:
-
Ăn ngon miệng hơn
-
Hấp thu tốt hơn
-
Phát triển toàn diện cả thể chất và trí tuệ
📩 Nếu cha mẹ còn băn khoăn về:
-
Dinh dưỡng cho trẻ kén ăn
-
Giải pháp cải thiện tiêu hóa
-
Bổ sung vi chất phù hợp từng độ tuổi
👉 Hãy trao đổi trực tiếp với dược sĩ để được tư vấn đúng cho từng bé.
Để lại một bình luận