Virus Nipah – cái tên từng khiến giới y khoa toàn cầu lo ngại – đang có dấu hiệu tái xuất tại Ấn Độ, buộc nhiều quốc gia châu Á phải kích hoạt các biện pháp giám sát y tế khẩn cấp. Không bùng phát ồ ạt như Covid-19, nhưng virus Nipah lại được mệnh danh là “sát thủ thầm lặng” bởi tỷ lệ tử vong cực cao và diễn tiến bệnh rất nhanh.
Dưới góc nhìn của Dược sĩ Nhà thuốc Đại Minh, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ virus Nipah là gì, vì sao nguy hiểm và 5 sự thật quan trọng nhất mà ai cũng cần biết để chủ động phòng tránh.
Virus Nipah là gì?
Virus Nipah (NiV) là một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae, chi Henipavirus. Đây là virus lây truyền từ động vật sang người, trong đó dơi ăn quả được xác định là vật chủ tự nhiên.
Virus Nipah lần đầu được ghi nhận vào năm 1998 tại Malaysia, liên quan đến các trang trại nuôi lợn. Kể từ đó đến nay, dịch Nipah vẫn bùng phát rải rác hằng năm, chủ yếu tại Ấn Độ và Bangladesh.
Điều đặc biệt nguy hiểm là virus Nipah chưa có vắc-xin và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
5 Sự thật gây rúng động về virus Nipah
1. Tỷ lệ tử vong lên tới 75%
Theo các ghi nhận y khoa, tỷ lệ tử vong của virus Nipah dao động từ 40 – 75%, tùy từng đợt dịch và khả năng phát hiện sớm.
Con số này khiến Nipah trở thành một trong những virus nguy hiểm nhất từng được ghi nhận, vượt xa nhiều bệnh truyền nhiễm phổ biến khác. Chính vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp virus Nipah vào nhóm mầm bệnh cần giám sát đặc biệt trên toàn cầu.
2. Chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu
Hiện nay, y học chưa có vắc-xin phòng virus Nipah, cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Việc điều trị chủ yếu là:
-
Hạ sốt
-
Kiểm soát co giật
-
Hỗ trợ hô hấp
-
Theo dõi và chăm sóc tích cực tại bệnh viện
Điều này đồng nghĩa với việc:
👉 Phòng bệnh là biện pháp bảo vệ duy nhất và quan trọng nhất.
3. Thời gian ủ bệnh dài – rất dễ bị bỏ sót
Virus Nipah có thời gian ủ bệnh từ 4 đến 21 ngày. Trong giai đoạn này, người nhiễm có thể hoàn toàn không có triệu chứng, nhưng virus đã tồn tại trong cơ thể.
Khi phát bệnh, triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với cúm thông thường:
-
Sốt
-
Đau đầu
-
Mệt mỏi
-
Đau cơ
Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, gây viêm phổi nặng, viêm não, rối loạn ý thức và hôn mê chỉ trong vòng 24 – 48 giờ.
4. Chuỗi lây truyền phức tạp và nguy hiểm
Virus Nipah có thể lây truyền qua nhiều con đường:
-
Trái cây bị dơi ăn dở
-
Thực phẩm hoặc nước uống bị nhiễm bẩn
-
Tiếp xúc với động vật trung gian như lợn
-
Lây từ người sang người khi chăm sóc bệnh nhân mà không có bảo hộ
Đã ghi nhận nhiều trường hợp nhân viên y tế nhiễm virus Nipah do tiếp xúc gần với người bệnh. Điều này khiến nguy cơ lây nhiễm chéo trong bệnh viện trở nên đặc biệt đáng lo ngại.
5. Phản ứng khẩn cấp lan rộng khắp châu Á
Sau các ca bệnh tại Ấn Độ, nhiều quốc gia như Thái Lan, Nepal, Trung Quốc, Đài Loan đã:
-
Tăng cường sàng lọc y tế tại sân bay
-
Theo dõi chặt hành khách đến từ vùng dịch
-
Đưa virus Nipah vào danh mục bệnh truyền nhiễm cần giám sát đặc biệt
Điều này cho thấy virus Nipah không còn là mối đe dọa xa vời, mà là nguy cơ hiện hữu trong bối cảnh giao thương và du lịch quốc tế tăng cao.
Virus Nipah có nguy hiểm không?
Câu trả lời là CÓ – RẤT NGUY HIỂM.
Không chỉ vì tỷ lệ tử vong cao, virus Nipah còn có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài cho người sống sót như:
-
Co giật
-
Rối loạn hành vi
-
Suy giảm trí nhớ
-
Thay đổi tính cách
Một số trường hợp hiếm còn có thể tái phát viêm não muộn, tiếp tục đe dọa sức khỏe về sau.
Cách phòng ngừa virus Nipah theo khuyến cáo y tế
Dưới góc nhìn của Dược sĩ Nhà thuốc Đại Minh, người dân nên chủ động thực hiện các biện pháp sau:
-
Ăn chín, uống sôi
-
Rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn
-
Tuyệt đối không ăn trái cây bị dơi hoặc động vật ăn dở
-
Không uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến (nhựa thốt nốt, nhựa dừa sống…)
-
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
-
Hạn chế tiếp xúc với động vật nghi nhiễm
-
Nếu có triệu chứng sốt cao, đau đầu, lú lẫn sau khi đi từ vùng dịch về, cần đến cơ sở y tế ngay và chủ động khai báo
Kết luận
Virus Nipah là lời cảnh tỉnh rõ ràng về sự mong manh của con người trước các mầm bệnh từ tự nhiên. Khi y học chưa có vắc-xin và thuốc đặc trị, ý thức phòng bệnh của mỗi cá nhân chính là tuyến phòng thủ đầu tiên và quan trọng nhất.
👉 Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ trong sinh hoạt và ăn uống, bạn đã có thể giảm đáng kể nguy cơ đối mặt với “sát thủ thầm lặng” này.
📌 Theo dõi Nhà thuốc Đại Minh để cập nhật thêm nhiều kiến thức y dược đúng – dễ hiểu – thực tế, giúp bạn và gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.
Để lại một bình luận