Dậy thì là “cơ hội vàng cuối cùng” để trẻ bứt phá chiều cao trước khi sụn tăng trưởng đóng lại.

Rất nhiều phụ huynh hỏi tôi:
“Có thật trẻ có thể cao thêm 8–12cm mỗi năm trong tuổi dậy thì không?”

Câu trả lời là CÓ, nhưng chỉ khi được chăm sóc đúng cách và đúng thời điểm.

Dưới đây là những nguyên tắc tôi thường tư vấn cho phụ huynh khi muốn tối ưu chiều cao cho con trong giai đoạn này.

1. Hiểu đúng về giai đoạn dậy thì

Theo các khuyến nghị của World Health Organization, tuổi dậy thì thường bắt đầu:

• Bé gái: 8–13 tuổi

• Bé trai: 9–14 tuổi

Trong giai đoạn này, hormone tăng trưởng (GH) và hormone sinh dục hoạt động mạnh, giúp xương dài ra nhanh chóng.

📌 Nếu chăm sóc tốt, trẻ có thể tăng:

• 8–12cm/năm

• Tổng cộng 20–25cm trong cả giai đoạn dậy thì

Tuy nhiên, nếu bỏ lỡ, khi sụn tăng trưởng đóng lại (khoảng 16–18 tuổi), việc cải thiện chiều cao sẽ rất khó.

2. Tăng cường dinh dưỡng đúng trọng tâm

Tuổi dậy thì là giai đoạn nhu cầu dinh dưỡng tăng cao nhất.

Những dưỡng chất quan trọng:

✅ Canxi

Nhu cầu: 1.000–1.200mg/ngày

✅ Vitamin D3

Giúp hấp thu canxi hiệu quả

✅ Vitamin K2 (MK7)

Vận chuyển canxi vào xương

✅ Protein

Xây dựng mô cơ và cấu trúc xương

✅ Kẽm

Hỗ trợ sản sinh hormone tăng trưởng

👉 Thực đơn nên có: sữa, trứng, cá hồi, tôm, cua, thịt nạc, đậu hũ, rau xanh đậm và các loại hạt.

Tôi luôn nhấn mạnh: Ăn đủ mới có “nguyên liệu” để xương phát triển.

3. Ngủ trước 22h – Điều kiện bắt buộc để bứt phá

Hormone tăng trưởng tiết mạnh nhất từ 22h–2h sáng.

Trẻ dậy thì thường có thói quen:

• Học khuya

• Dùng điện thoại

• Ngủ sau 23h

Điều này làm giảm đáng kể cơ hội tăng chiều cao.

Khuyến nghị:
✔ Ngủ trước 22h
✔ Ngủ đủ 8–10 giờ mỗi ngày
✔ Không sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ

Chỉ riêng việc điều chỉnh giấc ngủ đã tạo khác biệt lớn sau vài tháng.

4. Vận động kích thích sụn tăng trưởng

Các môn thể thao giúp tăng chiều cao hiệu quả:

• Bơi lội

• Bóng rổ

• Nhảy dây

• Cầu lông

• Đu xà

Thời lượng lý tưởng: 45–60 phút/ngày.

Vận động giúp:

• Kích thích hormone tăng trưởng

• Tăng mật độ xương

• Cải thiện tư thế

Trẻ ít vận động sẽ khó đạt tốc độ tăng trưởng tối ưu.

5. Kiểm soát dậy thì sớm

Dậy thì quá sớm có thể làm đóng sụn tăng trưởng sớm hơn.

Dấu hiệu cần lưu ý:

• Bé gái phát triển ngực trước 8 tuổi

• Bé trai thay đổi sinh lý trước 9 tuổi

Khi nghi ngờ, nên kiểm tra chuyên khoa nội tiết để được tư vấn kịp thời.

6. Theo dõi tốc độ tăng trưởng mỗi 6 tháng

Nếu trẻ:

• Tăng dưới 5–6cm/năm trong tuổi dậy thì

• Có dấu hiệu chậm phát triển

Cần đánh giá lại chế độ dinh dưỡng, giấc ngủ và vận động.

Phát hiện sớm giúp can thiệp hiệu quả hơn.

Sai lầm khiến trẻ mất cơ hội bứt phá

❌ Chỉ uống sữa nhưng ngủ muộn
❌ Học thêm dày đặc, thiếu vận động
❌ Lạm dụng thực phẩm chức năng
❌ Không theo dõi chiều cao định kỳ

Chiều cao không tăng nhờ “giải pháp cấp tốc”, mà nhờ sự đầu tư khoa học và đều đặn.

Kết luận từ Dược sĩ Đại Minh

Tuổi dậy thì là thời điểm vàng cuối cùng để trẻ bứt phá 8–12cm mỗi năm.

Muốn đạt được điều đó, cha mẹ cần:

✔ Dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng
✔ Ngủ sớm trước 22h
✔ Vận động mỗi ngày
✔ Theo dõi tăng trưởng định kỳ

Đừng để con bỏ lỡ cơ hội tăng chiều cao chỉ vì những thói quen sinh hoạt chưa phù hợp.

Đầu tư đúng trong vài năm dậy thì có thể quyết định vóc dáng của con cả cuộc đời.