Chiều cao của trẻ mầm non không chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền mà còn bị ảnh hưởng rất lớn bởi cách chăm sóc hằng ngày. Trong quá trình tư vấn dinh dưỡng nhi khoa, tôi nhận thấy nhiều phụ huynh vô tình mắc những sai lầm khiến trẻ chậm tăng chiều cao, thậm chí bỏ lỡ “giai đoạn vàng” 0–6 tuổi.

Theo khuyến nghị của World Health Organization, 6 năm đầu đời quyết định nền tảng tăng trưởng lâu dài. Vì vậy, việc nhận diện và tránh các sai lầm dưới đây là vô cùng quan trọng.

1. Chỉ Tập Trung Uống Canxi Mà Bỏ Qua Hệ Dinh Dưỡng Tổng Thể

Đây là sai lầm phổ biến nhất.

Nhiều cha mẹ nghĩ rằng:

“Muốn con cao thì cứ bổ sung canxi.”

Thực tế, canxi chỉ phát huy hiệu quả khi có đủ:

• Vitamin D3 (giúp hấp thu canxi)

• Vitamin K2 (đưa canxi vào xương)

• Protein (cấu tạo mô xương)

• Magie, kẽm

Theo khuyến nghị của American Academy of Pediatrics, bổ sung vi chất nên dựa trên nhu cầu thực tế, không nên lạm dụng.

👉 Góc nhìn Dược sĩ Đại Minh: Tôi từng gặp nhiều trường hợp trẻ uống canxi kéo dài nhưng chiều cao không cải thiện do thiếu ngủ hoặc thiếu vận động.

2. Để Trẻ Ngủ Muộn Kéo Dài

Hormone tăng trưởng (GH) tiết ra mạnh nhất từ 22h–2h sáng.

Nếu trẻ:

• Ngủ sau 22h30

• Thường xuyên xem điện thoại trước khi ngủ

• Ngủ không đủ 10–13 giờ/ngày

→ Quá trình phát triển sụn tăng trưởng sẽ bị ảnh hưởng.

Theo National Sleep Foundation, trẻ 3–5 tuổi cần ngủ 10–13 giờ mỗi ngày để đảm bảo tăng trưởng tối ưu.

3. Thiếu Vận Động Thể Chất

Hiện nay nhiều trẻ mầm non dành quá nhiều thời gian cho:

• Tivi

• Máy tính bảng

• Điện thoại

Trong khi đó, vận động giúp:

• Kích thích hormone tăng trưởng

• Tăng mật độ xương

• Cải thiện tuần hoàn

Theo Centers for Disease Control and Prevention, trẻ nên vận động tối thiểu 60 phút mỗi ngày.

👉 Lời khuyên thực tế: Không cần môn thể thao phức tạp. Chạy nhảy, đạp xe, bơi lội đều rất tốt.

4. Bỏ Qua Hệ Tiêu Hóa Và Khả Năng Hấp Thu

Một số trẻ ăn nhiều nhưng vẫn thấp hơn chuẩn do:

• Rối loạn tiêu hóa

• Táo bón kéo dài

• Biếng ăn chức năng

• Thiếu kẽm

Nếu hệ tiêu hóa không khỏe mạnh, trẻ không thể hấp thu đủ dưỡng chất để phát triển chiều cao.

Trong thực hành chuyên môn, tôi luôn ưu tiên cải thiện hệ vi sinh đường ruột trước khi tăng liều bổ sung vi chất.

5. So Sánh Con Với Trẻ Khác Thay Vì Theo Dõi Biểu Đồ Tăng Trưởng

Mỗi trẻ có tốc độ tăng trưởng khác nhau. Việc so sánh cảm tính dễ khiến cha mẹ lo lắng không cần thiết.

Thay vào đó, nên theo dõi biểu đồ tăng trưởng chuẩn theo khuyến nghị của UNICEF và WHO.

Quan trọng hơn:

• Trẻ có tăng đều qua từng tháng không?

• Có rơi khỏi đường tăng trưởng chuẩn không?

6. Cho Trẻ Thừa Cân, Béo Phì

Nhiều gia đình nghĩ rằng “mập là khỏe”. Tuy nhiên, thừa cân có thể:

• Làm tăng nguy cơ dậy thì sớm

• Khiến sụn tăng trưởng đóng sớm

• Ảnh hưởng chiều cao khi trưởng thành

Chiều cao không tỉ lệ thuận với cân nặng.

7. Lạm Dụng Thực Phẩm Chức Năng Quảng Cáo “Tăng Chiều Cao Cấp Tốc”

Tôi luôn nhấn mạnh với phụ huynh:

Không có sản phẩm nào giúp trẻ cao vượt trội nếu nền tảng dinh dưỡng, vận động và giấc ngủ không đảm bảo.

Lạm dụng thực phẩm chức năng có thể:

• Gây mất cân bằng vi chất

• Ảnh hưởng chức năng gan, thận nếu dùng sai cách

Dấu Hiệu Trẻ Có Nguy Cơ Chậm Tăng Chiều Cao

Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu:

• Tăng dưới 4–5 cm/năm

• Chiều cao thấp hơn nhiều so với chuẩn cùng tuổi

• Có dấu hiệu dậy thì sớm

Kết Luận Từ Dược Sĩ Đại Minh

Chiều cao của trẻ mầm non không phụ thuộc vào một yếu tố duy nhất. Phần lớn các trường hợp chậm tăng chiều cao xuất phát từ những sai lầm chăm sóc hằng ngày.

Muốn con phát triển tốt, cha mẹ cần:

✔ Dinh dưỡng cân đối
✔ Ngủ trước 21h30
✔ Vận động ít nhất 60 phút/ngày
✔ Theo dõi biểu đồ tăng trưởng định kỳ

Chăm sóc đúng từ hôm nay chính là đầu tư cho tương lai chiều cao của trẻ mai sau 🌱