Béo phì ở trẻ em đang gia tăng nhanh chóng tại Việt Nam, đặc biệt ở khu vực thành thị. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng trẻ bụ bẫm là dấu hiệu khỏe mạnh, nhưng thực tế béo phì có thể gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tiểu đường, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp và dậy thì sớm.
Dưới góc nhìn của Dược sĩ Đại Minh, muốn kiểm soát tốt tình trạng béo phì ở trẻ, cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân gây béo phì để can thiệp từ sớm.
BÉO PHÌ Ở TRẺ EM LÀ GÌ?
Béo phì ở trẻ em là tình trạng cơ thể tích tụ quá nhiều mỡ thừa do mất cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao.
Khi trẻ ăn quá nhiều nhưng vận động quá ít, phần năng lượng dư thừa sẽ chuyển thành mỡ và tích tụ trong cơ thể.
NGUYÊN NHÂN BÉO PHÌ Ở TRẺ EM
1. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG NHIỀU CALO
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây béo phì ở trẻ em hiện nay.
Nhiều trẻ thường xuyên sử dụng:
- Gà rán
- Pizza
- Hamburger
- Trà sữa
- Nước ngọt
- Bánh kẹo
- Snack
Các thực phẩm này chứa:
- Nhiều đường
- Nhiều chất béo
- Nhiều calo
nhưng lại ít chất xơ và vitamin cần thiết.
Khi trẻ ăn quá mức nhu cầu cơ thể, calo dư thừa sẽ tích tụ thành mỡ.
2. ÍT VẬN ĐỘNG
Ngày nay nhiều trẻ dành quá nhiều thời gian:
- Xem điện thoại
- Chơi game
- Xem TV
- Ngồi học liên tục
Thay vì chạy nhảy ngoài trời như trước đây.
Khi cơ thể ít vận động, năng lượng không được đốt cháy và nguy cơ tăng cân sẽ tăng lên nhanh chóng.
3. THÓI QUEN ĂN UỐNG KHÔNG KHOA HỌC
Một số thói quen tưởng vô hại nhưng lại góp phần gây béo phì:
Ăn đêm thường xuyên
Ăn tối muộn khiến cơ thể khó tiêu hao năng lượng.
Vừa ăn vừa xem TV
Trẻ dễ ăn quá nhiều mà không nhận ra cảm giác no.
Uống nhiều nước ngọt
Nước ngọt chứa lượng đường rất cao nhưng ít tạo cảm giác no.
Ăn quá nhanh
Khi ăn nhanh, não chưa kịp nhận tín hiệu no khiến trẻ ăn nhiều hơn cần thiết.
4. DI TRUYỀN
Nếu:
- Cha mẹ béo phì
- Gia đình có người thừa cân
thì nguy cơ trẻ bị béo phì sẽ cao hơn.
Tuy nhiên, di truyền không phải nguyên nhân duy nhất. Chế độ sống mới là yếu tố quyết định quan trọng nhất.
5. NGỦ KHÔNG ĐỦ GIẤC
Nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ ngủ ít dễ bị:
- Rối loạn hormone
- Tăng cảm giác thèm ăn
- Tăng tích mỡ
Trẻ thức khuya cũng thường có xu hướng ăn đêm nhiều hơn.
6. TÂM LÝ VÀ CĂNG THẲNG
Một số trẻ có xu hướng ăn nhiều khi:
- Buồn chán
- Căng thẳng
- Áp lực học tập
Điều này được gọi là “ăn theo cảm xúc”.
7. BỆNH LÝ HOẶC RỐI LOẠN NỘI TIẾT
Một số trường hợp béo phì liên quan đến:
- Suy giáp
- Hội chứng Cushing
- Rối loạn hormone
Tuy nhiên nguyên nhân này ít gặp hơn so với chế độ ăn và lối sống.
Nếu trẻ:
- Tăng cân quá nhanh
- Chậm phát triển chiều cao
- Có dấu hiệu bất thường khác
cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm.
DẤU HIỆU CẢNH BÁO BÉO PHÌ Ở TRẺ
Cha mẹ nên chú ý nếu trẻ có các biểu hiện:
- Tăng cân nhanh
- Vòng bụng lớn
- Mỡ tập trung nhiều ở bụng và đùi
- Dễ mệt khi vận động
- Hay ngáy ngủ
- Đổ mồ hôi nhiều
- Khó vận động linh hoạt
Một số trẻ còn xuất hiện:
- Da sạm vùng cổ
- Rạn da bụng
- Tự ti về ngoại hình
BÉO PHÌ Ở TRẺ EM NGUY HIỂM NHƯ THẾ NÀO?
Béo phì kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng:
Tiểu đường type 2
Ngày càng xuất hiện nhiều ở trẻ nhỏ.
Gan nhiễm mỡ
Tình trạng rất phổ biến ở trẻ thừa cân.
Tăng huyết áp
Mỡ thừa làm tăng gánh nặng cho tim mạch.
Dậy thì sớm
Đặc biệt ở bé gái.
Ảnh hưởng tâm lý
Trẻ dễ:
- Tự ti
- Mặc cảm
- Ngại giao tiếp
CÁCH PHÒNG NGỪA BÉO PHÌ Ở TRẺ EM
Xây dựng chế độ ăn lành mạnh
Ưu tiên:
- Rau xanh
- Trái cây
- Cá
- Thịt nạc
- Thực phẩm ít đường
Hạn chế:
- Đồ chiên rán
- Đồ ăn nhanh
- Nước ngọt có gas
Tăng vận động
Khuyến khích trẻ:
- Chạy bộ
- Đạp xe
- Bơi lội
- Chơi thể thao
Ít nhất 60 phút mỗi ngày.
Hạn chế thiết bị điện tử
Giảm thời gian:
- Xem TV
- Chơi game
- Dùng điện thoại
Ngủ đúng giờ
Giúp ổn định hormone và kiểm soát cân nặng tốt hơn.
LỜI KHUYÊN TỪ DƯỢC SĨ ĐẠI MINH
Nguyên nhân béo phì ở trẻ em phần lớn đến từ lối sống hiện đại: ăn nhiều hơn và vận động ít hơn. Điều quan trọng nhất không phải ép trẻ giảm cân mà là xây dựng thói quen sống lành mạnh cho cả gia đình.
Cha mẹ hãy:
- Theo dõi cân nặng định kỳ
- Điều chỉnh thực đơn khoa học
- Khuyến khích trẻ vận động mỗi ngày
- Hạn chế đồ ăn nhanh và nước ngọt
Một em bé khỏe mạnh không phải là em bé quá mập, mà là em bé có cân nặng phù hợp, năng động và phát triển toàn diện.
Để lại một bình luận