Ngày Tết là dịp sum họp, nghỉ ngơi và thưởng thức nhiều món ăn truyền thống. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm chế độ ăn dễ mất cân đối do tăng tiêu thụ thực phẩm nhiều đạm, dầu mỡ, đường và rượu bia. Nếu không kiểm soát hợp lý, dinh dưỡng ngày Tết có thể gây ra các vấn đề như rối loạn tiêu hóa, tăng cân, tăng đường huyết, huyết áp hoặc làm nặng thêm bệnh mạn tính.
Theo góc nhìn của dược sĩ, cân bằng dinh dưỡng ngày Tết đúng cách không chỉ giúp phòng ngừa bệnh tật mà còn giúp cả gia đình tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ lễ trong trạng thái khỏe mạnh.
Vì sao cần chú ý đến dinh dưỡng ngày Tết?
Các món ăn truyền thống ngày Tết như bánh chưng, bánh tét, giò chả, thịt kho, mứt Tết… thường chứa:
-
Nhiều tinh bột và chất béo
-
Hàm lượng muối và đường cao
-
Ít chất xơ và vitamin nếu ăn không cân đối
Việc ăn uống thất thường, ăn quá no hoặc dồn bữa dễ gây đầy bụng, táo bón, tiêu chảy, tăng cân nhanh hoặc làm rối loạn chuyển hóa. Do đó, chủ động xây dựng chế độ dinh dưỡng ngày Tết hợp lý là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
Mẹo cân bằng dinh dưỡng ngày Tết cho mọi lứa tuổi
1. Duy trì chế độ ăn uống hợp lý
Mỗi bữa ăn ngày Tết nên đảm bảo đủ các nhóm chất:
-
Tinh bột (ăn lượng vừa phải)
-
Đạm (ưu tiên đạm nạc, cá, trứng)
-
Chất béo lành mạnh (dầu thực vật)
-
Rau xanh và trái cây tươi
Nên ăn đúng giờ, tránh bỏ bữa và hạn chế ăn quá no trong một lần để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
2. Phối hợp món ăn để tránh ngán
Không nên lặp lại liên tục các món nhiều dầu mỡ như thịt kho, giò chả, bánh chưng. Thay vào đó, nên xen kẽ:
-
Món luộc, hấp
-
Canh rau, canh chua thanh mát
-
Salad rau củ, dưa muối đúng cách
Sự đa dạng món ăn giúp cải thiện tiêu hóa và bổ sung vitamin, khoáng chất cần thiết.
3. Sắp xếp bữa ăn khoa học
Ngày Tết dễ đảo lộn sinh hoạt, vì vậy nên cố gắng duy trì:
-
3 bữa chính/ngày
-
1–2 bữa phụ nhẹ (trái cây, sữa chua, sữa)
Ăn đúng giờ giúp ổn định đường huyết, giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa trong những ngày nghỉ dài.
4. Lựa chọn thức uống phù hợp
Ưu tiên:
-
Nước lọc
-
Nước ép trái cây tươi
-
Trà thảo mộc, nước gừng ấm
Hạn chế:
-
Rượu bia
-
Nước ngọt có gas
-
Đồ uống nhiều đường
Những loại đồ uống này dễ gây nóng trong, dư thừa năng lượng và ảnh hưởng gan, tiêu hóa.
5. Không tích trữ thực phẩm quá nhiều
Tích trữ quá nhiều thực phẩm trong ngày Tết làm tăng nguy cơ:
-
Sử dụng đồ ăn kém tươi
-
Nhiễm khuẩn, ngộ độc thực phẩm
Nên mua lượng vừa đủ, bảo quản đúng cách và ưu tiên chế biến thực phẩm tươi để đảm bảo giá trị dinh dưỡng.
Xử lý rối loạn tiêu hóa thường gặp trong ngày Tết
Các vấn đề như đầy hơi, táo bón, tiêu chảy thường xảy ra do ăn uống thất thường. Để hạn chế:
-
Giảm thực phẩm nhiều dầu mỡ
-
Tăng rau xanh, trái cây
-
Uống đủ nước mỗi ngày
Trong một số trường hợp, có thể cân nhắc bổ sung men vi sinh theo tư vấn của dược sĩ hoặc bác sĩ. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng, cần đi khám sớm để tránh biến chứng.
Chế độ dinh dưỡng ngày Tết cho từng đối tượng
Dinh dưỡng cho trẻ em
-
Đảm bảo đủ năng lượng và dưỡng chất thiết yếu
-
Hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, thực phẩm chế biến sẵn
-
Điều chỉnh khẩu phần theo độ tuổi và thể trạng
Chế độ ăn cân đối giúp trẻ tăng sức đề kháng, tránh tăng cân hoặc rối loạn tiêu hóa sau Tết.
Dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai
Mẹ bầu cần chú ý:
-
Bổ sung đủ đạm, sắt, canxi, acid folic
-
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường, muối
Kiểm soát dinh dưỡng ngày Tết giúp phòng ngừa tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp và đảm bảo sự phát triển của thai nhi.
Dinh dưỡng cho người cao tuổi
Người cao tuổi nên ưu tiên:
-
Thực phẩm mềm, dễ tiêu
-
Đủ đạm để duy trì khối cơ
-
Bổ sung canxi, vitamin D, B12, kẽm
Hạn chế muối, đường, chất béo bão hòa để phòng ngừa tăng huyết áp, tim mạch và đái tháo đường.
Dinh dưỡng cho người mắc bệnh mạn tính
-
Đái tháo đường: hạn chế bánh mứt, chia nhỏ bữa ăn
-
Tim mạch, tăng huyết áp: giảm muối, mỡ động vật
-
Bệnh thận: kiểm soát đạm, muối, nước
-
Gout: tránh rượu bia, nội tạng, thịt đỏ
Ăn uống điều độ và không tự ý bỏ thuốc trong dịp Tết là nguyên tắc quan trọng để phòng biến chứng.
Cách bảo quản thực phẩm ngày Tết đúng cách
-
Chỉ mua và dự trữ lượng thực phẩm vừa đủ
-
Phân loại thực phẩm sống – chín riêng biệt
-
Bảo quản thịt cá đúng nhiệt độ, bọc kín
-
Thức ăn chín để nguội trước khi cho vào tủ lạnh
-
Không để thức ăn chín quá 2–3 ngày
-
Kiểm tra và loại bỏ thực phẩm có dấu hiệu hỏng
Kết luận
Cân bằng dinh dưỡng ngày Tết không đồng nghĩa với kiêng khem khắt khe, mà là ăn uống điều độ, đủ nhóm chất và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh. Áp dụng đúng cách sẽ giúp mọi thành viên trong gia đình vui Tết trọn vẹn, khỏe mạnh và an toàn.
Để lại một bình luận