Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh: Nguyên nhân và cách xử lý

Một em bé đang bú khá tốt bỗng ngủ nhiều hơn, bú ngắn, hay nhả vú hoặc không hào hứng mỗi khi mẹ cho bú. Nhiều gia đình gọi đây là biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh và cho rằng chỉ cần chờ vài ngày, bé sẽ tự bú lại bình thường.

Tuy nhiên, với trẻ sơ sinh, cách gọi này cần được hiểu rất thận trọng.

Trẻ sơ sinh chưa ăn cơm, cháo hay thức ăn bổ sung. Nguồn dinh dưỡng chủ yếu của trẻ là sữa mẹ hoặc sữa công thức phù hợp. Vì vậy, biểu hiện thường gặp không phải “biếng ăn” như trẻ lớn mà là bú ít, bú yếu, bú ngắn hoặc bỏ bú.

Một số thay đổi có thể chỉ mang tính tạm thời, chẳng hạn trẻ buồn ngủ, ngậm bắt vú chưa đúng hoặc môi trường bú không thuận lợi. Nhưng bú kém cũng là dấu hiệu cảnh báo bệnh ở trẻ sơ sinh. WHO và Viện Dinh dưỡng đều xếp vấn đề bú kém hoặc bỏ bú vào nhóm dấu hiệu cần được theo dõi và đánh giá sớm ở trẻ trong 28 ngày đầu đời.

Lưu ý y khoa: Trẻ sơ sinh bú kém đột ngột, bỏ bú, khó đánh thức, thở bất thường, sốt, hạ thân nhiệt hoặc tiểu ít cần được đưa đến cơ sở y tế sớm. Không nên tự chờ nhiều ngày với suy nghĩ đây chỉ là biếng ăn sinh lý.

Mục lục

1. Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh là gì?
2. Vì sao trẻ sơ sinh bú ít hoặc bú kém?
3. Dấu hiệu trẻ vẫn đang bú đủ
4. Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bú kém?
5. Những việc không nên làm
6. Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay
7. Làm sao giúp trẻ phát triển khỏe mạnh?
8. Câu hỏi thường gặp

Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh là gì?

“Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh” không phải là một chẩn đoán y khoa chính thức.

Thông thường, cha mẹ dùng cụm từ này để mô tả tình trạng trẻ:

• Bú ít hơn những ngày trước.
• Bú trong thời gian ngắn.
• Dễ ngủ khi đang bú.
• Ngậm vú rồi nhả ra.
• Không chủ động tìm vú như trước.
• Có cữ bú tốt, có cữ bú kém.
• Bú thất thường trong một vài ngày.

Trẻ sơ sinh được tính từ lúc chào đời đến hết 28 ngày tuổi. Đây là giai đoạn trẻ còn rất non nớt và có thể diễn biến bệnh nhanh. Vì vậy, mọi thay đổi rõ rệt về việc bú cần được quan sát kỹ, không nên mặc định là một giai đoạn phát triển bình thường.

WHO và UNICEF khuyến nghị trẻ được bú mẹ trong vòng một giờ đầu sau sinh, bú mẹ hoàn toàn trong sáu tháng đầu và được cho bú theo nhu cầu cả ngày lẫn đêm.

Vì sao trẻ sơ sinh bú ít hoặc bú kém?

1. Trẻ chưa ngậm bắt vú đúng

Đây là nguyên nhân thường gặp trong những ngày đầu sau sinh.

Nếu trẻ chỉ ngậm đầu núm vú mà không ngậm sâu phần quầng vú, trẻ có thể:

• Mút nhiều nhưng nhận được ít sữa.
• Nhanh mệt.
• Bú ngắt quãng.
• Dễ ngủ khi đang bú.
• Hay tuột khỏi vú.
• Làm mẹ đau hoặc nứt đầu vú.

Tư thế bú tốt cần bảo đảm đầu và thân trẻ nằm trên một đường thẳng, trẻ quay mặt về phía vú, áp sát vào cơ thể mẹ và được nâng đỡ toàn thân.

Dấu hiệu gợi ý ngậm bắt vú chưa tốt

• Mẹ đau nhiều khi trẻ bú.
• Có tiếng tặc lưỡi hoặc tiếng chóp chép.
• Má trẻ hóp khi mút.
• Trẻ thường xuyên tuột vú.
• Đầu núm vú bị dẹt hoặc méo sau cữ bú.
• Trẻ bú rất lâu nhưng vẫn có vẻ đói.
• Trẻ tăng cân không như mong đợi.

Trong trường hợp này, việc cần làm không phải là ép trẻ bú lâu hơn mà là sửa tư thế và cách ngậm bắt vú.

2. Sữa xuống chậm hoặc mẹ chưa đủ sữa

Trong những ngày đầu, lượng sữa mẹ chưa nhiều có thể làm mẹ lo rằng trẻ không nhận đủ sữa. Căng thẳng, đau sau sinh, thiếu ngủ và trẻ bú không hiệu quả cũng có thể ảnh hưởng phản xạ tiết sữa.

Viện Dinh dưỡng khuyến nghị mẹ sửa lại tư thế bú, giúp trẻ ngậm bắt vú tốt và tiếp tục cho bú thường xuyên để kích thích tạo sữa.

Một số dấu hiệu cần kiểm tra thêm:

• Trẻ bú lâu nhưng ít nghe tiếng nuốt.
• Bầu vú không mềm hơn sau cữ bú.
• Trẻ vẫn quấy khóc vì đói.
• Số tã ướt thấp hơn mong đợi.
• Cân nặng không phục hồi hoặc tăng chậm.

Không nên chỉ dựa vào cảm giác ngực mềm hay lượng sữa hút ra bằng máy để kết luận mẹ thiếu sữa. Khả năng bú trực tiếp của trẻ và hiệu quả của máy hút không hoàn toàn giống nhau.

3. Trẻ quá buồn ngủ

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều là bình thường, nhưng một số bé quá buồn ngủ có thể không thức đủ lâu để bú hiệu quả.

Tình trạng này dễ gặp ở:

• Trẻ sinh non.
• Trẻ nhẹ cân.
• Trẻ bị vàng da.
• Trẻ vừa trải qua cuộc sinh khó.
• Trẻ đang bị lạnh.
• Trẻ mắc bệnh hoặc nhiễm trùng.
• Trẻ dùng thuốc có ảnh hưởng đến tỉnh táo.

Bú kém kèm khó đánh thức không được xem là biểu hiện sinh lý thông thường. WHO và các hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh coi bú kém, giảm hoạt động và khó đánh thức là các dấu hiệu cảnh báo.

4. Trẻ bị vàng da

Trẻ vàng da có thể ngủ nhiều và bú kém hơn. Ngược lại, bú không đủ làm trẻ đi ngoài ít hơn và có thể khiến vàng da kéo dài.

Nếu trẻ vàng da, cần bảo đảm trẻ bú hiệu quả và được theo dõi theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Trẻ vàng da nhưng ngủ nhiều, khó đánh thức hoặc bú kém cần được kiểm tra sớm.

5. Tia sữa quá mạnh hoặc quá yếu

Khi sữa xuống quá mạnh, trẻ có thể:

• Ho hoặc sặc.
• Nhả vú liên tục.
• Cong người.
• Quấy khóc khi bú.
• Nuốt vội.
• Bú ngắn rồi bỏ.

Khi dòng sữa quá chậm, trẻ có thể mút nhiều nhưng nhanh chán hoặc ngủ khi đang bú.

Mẹ có thể cần điều chỉnh tư thế, vắt bớt sữa đầu khi dòng chảy quá mạnh hoặc nhờ nhân viên tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ quan sát trực tiếp một cữ bú.

6. Trẻ bị đầy hơi hoặc trào ngược

Trẻ sơ sinh có thể ọc một ít sữa sau bú do hệ tiêu hóa còn non. Nếu trẻ vẫn tăng trưởng, vui vẻ và bú tốt, tình trạng ọc sữa nhẹ thường chưa đáng lo.

Tuy nhiên, trẻ có thể bú kém nếu:

• Nôn nhiều.
• Cong lưng khi bú.
• Khóc như đau.
• Ho hoặc sặc.
• Nôn vọt.
• Không tăng cân.
• Có dịch nôn màu xanh hoặc lẫn máu.

Không nên tự làm đặc sữa, tự đổi nhiều loại sữa hoặc dùng thuốc chống trào ngược khi chưa có hướng dẫn.

7. Trẻ bị nghẹt mũi

Trẻ sơ sinh chủ yếu thở bằng mũi. Khi nghẹt mũi, trẻ có thể khó phối hợp vừa bú vừa thở nên thường:

• Bú ngắt quãng.
• Nhả vú để thở.
• Quấy khóc.
• Bú ít hơn.
• Dễ mệt.

Nếu nghẹt mũi nhẹ, cha mẹ có thể vệ sinh mũi đúng cách theo hướng dẫn. Trẻ thở nhanh, rút lõm lồng ngực, tím tái hoặc không thể bú cần được khám ngay.

8. Trẻ bị đau hoặc tổn thương trong miệng

Một số vấn đề có thể làm trẻ đau khi bú:

• Nấm miệng.
• Loét miệng.
• Tổn thương môi hoặc lưỡi.
• Vấn đề về dây thắng lưỡi.
• Viêm vùng miệng.

Trẻ có thể ngậm vú rồi nhả ra, khóc khi bú hoặc bú rất ngắn. Cha mẹ không nên tự cạo mảng trắng hay tự dùng thuốc bôi miệng cho trẻ.

9. Trẻ bị nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác

Bú kém có thể là dấu hiệu đầu tiên của:

• Nhiễm trùng sơ sinh.
• Viêm phổi.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Bệnh tim.
• Bệnh chuyển hóa.
• Hạ đường huyết.
• Rối loạn thần kinh.
• Bất thường đường tiêu hóa.

WHO xác định vấn đề bú, giảm hoạt động, khó thở, sốt, co giật hoặc lạnh da là những dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ sơ sinh cần chăm sóc y tế kịp thời.

10. Trẻ được cho bú không đúng nhu cầu

Một số gia đình cố cho trẻ bú theo giờ quá cứng nhắc hoặc bỏ qua tín hiệu đói của trẻ.

Dấu hiệu trẻ muốn bú có thể gồm:

• Cựa quậy.
• Quay đầu tìm vú.
• Mút tay.
• Chép miệng.
• Há miệng.
• Tăng vận động tay chân.

Khóc thường là dấu hiệu đói muộn. Khi trẻ khóc quá nhiều, việc ngậm bắt vú có thể khó hơn.

WHO khuyến nghị cho trẻ bú theo nhu cầu cả ngày và đêm, thay vì giới hạn theo một số giờ cố định.

Dấu hiệu nào cho thấy trẻ vẫn đang bú đủ?

Không nên chỉ đánh giá dựa vào thời gian mỗi cữ bú. Có trẻ bú nhanh nhưng hiệu quả, trong khi trẻ khác bú lâu mà nhận được ít sữa.

Cha mẹ nên quan sát tổng thể:

• Trẻ có tỉnh táo phù hợp giữa các cữ bú.
• Có thể nghe hoặc nhìn thấy trẻ nuốt.
• Bầu vú mẹ mềm hơn sau cữ bú.
• Trẻ có số tã ướt tăng dần theo những ngày đầu.
• Nước tiểu không quá sẫm.
• Trẻ đi ngoài phù hợp với giai đoạn.
• Trẻ tăng trưởng theo đánh giá của nhân viên y tế.
• Trẻ có vẻ thư giãn sau phần lớn các cữ bú.

Trong những ngày đầu, trẻ có thể giảm cân sinh lý. Tuy nhiên, cân nặng thường cần được theo dõi để bảo đảm trẻ phục hồi phù hợp; nhiều trẻ khỏe mạnh trở lại cân nặng lúc sinh vào khoảng hai tuần tuổi.

Nếu cha mẹ lo trẻ không bú đủ, cách tốt nhất là cho trẻ được cân, khám và quan sát trực tiếp một cữ bú.

Cha mẹ nên làm gì khi trẻ sơ sinh bú kém?

1. Đánh thức trẻ nhẹ nhàng để bú

Nếu trẻ ngủ nhưng vẫn có thể đánh thức và không có dấu hiệu bệnh, cha mẹ có thể:

• Thay tã.
• Mở bớt khăn quấn.
• Cho da kề da.
• Vuốt nhẹ lòng bàn chân.
• Xoa lưng.
• Chạm nhẹ vào má hoặc môi.
• Cho bú trong không gian yên tĩnh.

Da kề da giúp trẻ giữ ấm, ổn định hô hấp và thuận lợi hơn khi ngậm bắt vú.

Không lắc mạnh trẻ để đánh thức.

2. Cho trẻ bú theo dấu hiệu đói

Không cần chờ trẻ khóc mới cho bú.

Hãy cho trẻ bú khi có biểu hiện:

• Quay đầu tìm.
• Mút tay.
• Cựa quậy.
• Chép miệng.
• Há miệng.

Trẻ sơ sinh cần được bú thường xuyên, cả ban ngày lẫn ban đêm.

3. Kiểm tra tư thế và ngậm bắt vú

Mẹ có thể quan sát:

• Miệng trẻ mở rộng.
• Cằm chạm vú.
• Môi dưới hướng ra ngoài.
• Trẻ ngậm nhiều quầng vú phía dưới.
• Má tròn, không hóp.
• Có nhịp mút – nuốt đều.
• Mẹ không đau kéo dài.

Nếu không chắc chắn, nên nhờ nữ hộ sinh, điều dưỡng, bác sĩ nhi hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ quan sát trực tiếp.

4. Giữ trẻ đủ ấm nhưng không quá nóng

Trẻ bị lạnh có thể bú kém, nhưng quấn quá dày cũng làm trẻ buồn ngủ và giảm hứng thú bú.

Cha mẹ nên:

• Giữ phòng thoáng.
• Mặc đủ ấm.
• Không trùm kín mặt.
• Kiểm tra vùng ngực hoặc lưng thay vì chỉ sờ tay chân.
• Tránh để trẻ quá nóng.

5. Cho trẻ ợ hơi khi cần

Một số trẻ nuốt nhiều khí trong khi bú và trở nên khó chịu.

Có thể cho trẻ:

• Tựa đầu lên vai.
• Giữ đầu và cổ chắc chắn.
• Vỗ hoặc xoa lưng nhẹ nhàng.

Không phải trẻ nào cũng cần ợ hơi sau mọi cữ bú.

6. Theo dõi tã ướt và cân nặng

Cha mẹ nên ghi lại:

• Số cữ bú.
• Thời gian hoặc chất lượng bú.
• Số tã ướt.
• Số lần đi ngoài.
• Nôn hoặc ọc sữa.
• Mức tỉnh táo.
• Cân nặng theo lịch hẹn.

Nhật ký giúp nhân viên y tế đánh giá chính xác hơn so với việc chỉ nói “bé bú ít”.

7. Bảo vệ và duy trì nguồn sữa mẹ

Nếu trẻ chưa bú hiệu quả, mẹ có thể cần vắt sữa theo hướng dẫn để:

• Duy trì nguồn sữa.
• Tránh căng tức.
• Có sữa cho trẻ dùng khi cần.
• Theo dõi kế hoạch nuôi dưỡng.

Việc cho trẻ dùng sữa vắt, cốc, thìa, ống hoặc bình cần được lựa chọn theo tình trạng của trẻ và hướng dẫn chuyên môn.

8. Giữ môi trường bú yên tĩnh

Hạn chế:

• Tiếng ồn lớn.
• Nhiều người bế chuyền tay.
• Ánh sáng quá mạnh.
• Mùi nước hoa.
• Việc thay đổi tư thế liên tục.

Một môi trường bình tĩnh giúp cả mẹ và trẻ dễ phối hợp hơn.

Những việc cha mẹ không nên làm

1. Không ép trẻ bú

Không bóp má, bịt mũi hoặc cố nhét núm vú vào miệng khi trẻ đang khó thở, mệt hoặc từ chối.

Ép bú có thể làm tăng nguy cơ sặc và khiến cha mẹ bỏ sót nguyên nhân bệnh lý.

2. Không cho trẻ uống nước, nước đường hoặc thức ăn

WHO khuyến nghị trẻ bú mẹ hoàn toàn trong sáu tháng đầu, nghĩa là không cần thêm thức ăn hoặc đồ uống khác, kể cả nước, trừ dung dịch hay thuốc được chỉ định.

Cho ăn dặm sớm không phải là cách xử lý trẻ sơ sinh bú kém.

3. Không tự pha sữa đặc hơn

Với trẻ dùng sữa công thức, cần pha đúng tỷ lệ được hướng dẫn.

Pha quá đặc có thể làm tăng nguy cơ táo bón và mất nước.

Không tự thêm bột, ngũ cốc, đường hoặc vi chất vào bình sữa.

4. Không tự đổi sữa liên tục

Bú kém không đồng nghĩa chắc chắn trẻ không hợp sữa.

Đổi sữa liên tục có thể:

• Làm rối loạn tiêu hóa.
• Khó xác định nguyên nhân thật.
• Tăng chi phí.
• Làm cha mẹ trì hoãn việc đưa trẻ đi khám.

5. Không tự dùng men vi sinh hoặc thuốc kích ăn

Trẻ sơ sinh bú kém cần được tìm nguyên nhân. Men vi sinh, lysine, kẽm hoặc siro ăn ngon không phải giải pháp mặc định.

Không tự dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung cho trẻ sơ sinh nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay

Ở trẻ sơ sinh, bú kém hoặc bỏ bú đã là dấu hiệu cần được quan tâm. Đặc biệt, cần đưa trẻ đi khám ngay nếu có một trong các biểu hiện sau:

• Bỏ bú hoặc yếu đến mức không bú được.
• Thay đổi đột ngột so với kiểu bú thường ngày.
• Ngủ li bì, khó đánh thức.
• Ít cử động hoặc yếu bất thường.
• Sốt.
• Thân nhiệt thấp hoặc da lạnh.
• Thở nhanh, thở chậm hoặc thở khó.
• Rút lõm lồng ngực.
• Tím môi hoặc da tái.
• Co giật.
• Nôn liên tục hoặc nôn màu xanh.
• Bụng chướng cứng.
• Tiểu ít hơn rõ rệt.
• Môi miệng khô.
• Vàng da tăng nhanh hoặc lan rộng.
• Trẻ dưới một tháng tuổi trông hoặc hành xử bất thường.

WHO, Viện Dinh dưỡng và Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ đều khuyến nghị tìm hỗ trợ y tế sớm khi trẻ sơ sinh bú kém, khó đánh thức hoặc có thay đổi bất thường.

Làm sao giúp trẻ sơ sinh phát triển khỏe mạnh?

1. Ưu tiên sữa mẹ

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp cho phần lớn trẻ sơ sinh. WHO và UNICEF khuyến nghị:

• Bú sớm trong vòng một giờ đầu.
• Bú mẹ hoàn toàn trong sáu tháng đầu.
• Bú theo nhu cầu cả ngày và đêm.
• Tiếp tục bú mẹ cùng ăn bổ sung sau sáu tháng.

Trường hợp không thể bú mẹ hoàn toàn cần được hướng dẫn lựa chọn phương án nuôi dưỡng phù hợp và an toàn.

2. Theo dõi tăng trưởng định kỳ

Cha mẹ nên đưa trẻ đi:

• Khám sau sinh theo lịch.
• Cân lại theo hướng dẫn.
• Theo dõi vàng da.
• Tiêm chủng đúng lịch.
• Đánh giá bú mẹ khi có khó khăn.

Đừng chờ đến khi trẻ gầy rõ mới kiểm tra.

3. Chăm sóc da kề da

Da kề da hỗ trợ:

• Giữ ấm.
• Ổn định nhịp thở.
• Tăng gắn kết mẹ con.
• Giúp trẻ dễ tìm và ngậm vú hơn.

4. Bảo đảm giấc ngủ an toàn

Trẻ nên được đặt nằm ngửa khi ngủ trên bề mặt phẳng, chắc, không có gối mềm, chăn dày hoặc đồ vật che mặt.

Không cho trẻ ngủ một mình trên ghế sofa, võng sâu hoặc giường có khe nguy hiểm.

5. Giữ vệ sinh khi pha và bảo quản sữa

Nếu trẻ dùng sữa công thức hoặc sữa mẹ vắt:

• Rửa tay trước khi chuẩn bị.
• Vệ sinh dụng cụ đúng cách.
• Pha đúng tỷ lệ.
• Dùng nước phù hợp theo hướng dẫn.
• Không giữ phần sữa trẻ đã bú dở quá lâu.
• Không dùng sữa đã có mùi hoặc bảo quản sai.

6. Quan sát trẻ chứ không chỉ nhìn đồng hồ

Một cữ bú ngắn chưa chắc là bú kém nếu trẻ nuốt tốt, đủ tã ướt và tăng trưởng.

Ngược lại, trẻ bú rất lâu chưa chắc đã nhận đủ sữa nếu ngậm bắt vú kém.

Cha mẹ nên quan sát:

• Sức bú.
• Nhịp nuốt.
• Tỉnh táo.
• Tã ướt.
• Cân nặng.
• Tình trạng toàn thân.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ sơ sinh bú ít một ngày có đáng lo không?

Có thể chưa nguy hiểm nếu trẻ chỉ thay đổi nhẹ, vẫn tỉnh táo, bú được, tiểu bình thường và sau đó trở lại kiểu bú cũ.

Tuy nhiên, trẻ sơ sinh bú kém đột ngột hoặc giảm rõ so với bình thường cần được trao đổi với bác sĩ, đặc biệt trong 28 ngày đầu.

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều không chịu bú phải làm sao?

Có thể thử thay tã, da kề da, mở bớt khăn quấn và đánh thức nhẹ nhàng.

Nếu trẻ khó đánh thức, yếu, da tái, vàng da tăng, thở bất thường hoặc không bú được, cần đi khám ngay.

Trẻ bú ít nhưng vẫn đi tiểu có sao không?

Số tã ướt chỉ là một phần của đánh giá. Cần xem thêm chất lượng bú, độ tỉnh táo, cân nặng và các dấu hiệu bệnh.

Nếu lượng bú giảm rõ hoặc cha mẹ cảm thấy trẻ khác thường, nên được nhân viên y tế kiểm tra.

Trẻ sơ sinh có giai đoạn biếng ăn sinh lý không?

Trẻ có thể có những ngày bú thất thường do buồn ngủ, thay đổi môi trường hoặc ngậm bắt vú chưa tốt. Tuy nhiên, không nên coi bú kém kéo dài ở trẻ sơ sinh là một giai đoạn sinh lý bình thường.

Bú kém là dấu hiệu cần đánh giá nguyên nhân.

Có nên cho trẻ bú đúng ba giờ một lần?

Nhiều trẻ cần bú thường xuyên theo dấu hiệu đói, cả ngày và đêm. Không nên áp dụng máy móc một lịch duy nhất cho mọi trẻ.

Trẻ sinh non, nhẹ cân, vàng da hoặc tăng cân chưa tốt có thể cần kế hoạch đánh thức bú cụ thể từ bác sĩ.

Trẻ sơ sinh bú ít có nên uống kẽm hoặc men vi sinh?

Không tự bổ sung. Trẻ sơ sinh bú ít cần được kiểm tra nguyên nhân trước.

Chỉ dùng thuốc hoặc vi chất khi có chỉ định phù hợp.

Mẹ ít sữa nên cho trẻ ăn dặm sớm không?

Không. WHO khuyến nghị bắt đầu ăn bổ sung vào khoảng sáu tháng tuổi. Trước thời điểm này, nếu trẻ không nhận đủ sữa, cần đánh giá bú mẹ và lựa chọn phương án bổ sung sữa phù hợp với hướng dẫn chuyên môn.

Trẻ sơ sinh bú xong hay ọc có phải biếng ăn không?

Ọc một ít sau bú có thể gặp ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, nôn vọt, nôn màu xanh, nôn có máu, bụng chướng, bú kém hoặc không tăng cân cần được khám.

Kết luận

Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh thực chất thường được cha mẹ dùng để mô tả tình trạng trẻ bú ít, bú ngắn hoặc bú thất thường.

Một số nguyên nhân có thể xử lý bằng việc:

1. Sửa tư thế và ngậm bắt vú.
2. Cho trẻ bú theo dấu hiệu đói.
3. Da kề da.
4. Đánh thức trẻ nhẹ nhàng.
5. Theo dõi tã ướt và cân nặng.
6. Giữ môi trường bú yên tĩnh.
7. Duy trì nguồn sữa mẹ.
8. Được nhân viên y tế quan sát trực tiếp một cữ bú.

Tuy nhiên, cha mẹ cần nhớ:

Bú kém hoặc bỏ bú ở trẻ sơ sinh không nên được xem nhẹ.

Nếu trẻ bú kém đột ngột, khó đánh thức, thở bất thường, sốt, lạnh da, nôn liên tục hoặc tiểu ít, hãy đưa trẻ đi khám sớm thay vì chờ tình trạng tự hết.

Bài viết liên quan

• Các giai đoạn biếng ăn sinh lý của trẻ
• Trẻ biếng ăn sinh lý kéo dài bao lâu?
• Trẻ biếng ăn sinh lý và bệnh lý khác nhau thế nào?
• Nguyên nhân trẻ biếng ăn
• Trẻ biếng ăn bệnh lý
• Khi nào cần đưa trẻ biếng ăn đi khám?

Về tác giả

Dược sĩ Võ Thị Ngọc Minh là người sáng lập và quản lý hệ thống Nhà thuốc Đại Minh tại Nghệ An. Với nhiều năm làm việc trong lĩnh vực dược phẩm, chăm sóc sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng, Dược sĩ Minh chia sẻ kiến thức theo hướng dễ hiểu, thực tế và thận trọng, giúp cha mẹ nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường ở trẻ.

Nếu trẻ sơ sinh bú ít hoặc bú thất thường, cha mẹ hãy ghi lại:

• Số cữ bú trong 24 giờ.
• Thời gian và chất lượng từng cữ.
• Số tã ướt.
• Số lần đi ngoài.
• Tình trạng ọc hoặc nôn.
• Mức tỉnh táo.
• Vàng da.
• Nhiệt độ.
• Cân nặng gần nhất.

Mang theo những thông tin này khi đi khám hoặc tư vấn sẽ giúp nhân viên y tế đánh giá khả năng bú và tình trạng sức khỏe của trẻ chính xác hơn.